Një raport i publikuar nga UNFPA, agjencia e Kombeve të Bashkuara për popullsinë, nxjerr në pah keqtrajtimin e përhapur të grave gjatë lindjes në Evropën Lindore, Azinë Qendrore dhe Ballkanin Perëndimor. Studimi u botua më 12 mars 2026 dhe bazohet në një anketë online me mbi 2600 gra që kanë lindur së fundmi në 16 vende, përfshirë Shqipërinë, Kosovën dhe Serbinë.
Gjetjet kryesore
Dy në tre gra, ose 67% e të anketuara, raportuan të paktën një formë keqtrajtimi. Këto përfshijnë:
- Procedura mjekësore pa pëlqim të informuar, si epiziotomia, prerja cezariane dhe administrimi i oksitocinës (48.1%).
- Abuzim verbal (24%).
- Abuzim fizik ose seksual (1 në 10 gra).
- Shkelje të privatësisë.
Gjithashtu, 53.7% e grave nuk e njohin termin "dhunë obstetrike", ndërsa vetëm 2% e rasteve të keqtrajtimit u raportuan zyrtarisht. Gratë më të reja, ato ekonomikisht të cenueshme dhe me arsim të ulët ishin më të prekura.
Situata në Ballkanin Perëndimor
Raporti evidenton nivele të larta pakënaqësie në këtë rajon. 42.7% e grave në Shqipëri dhe 39.2% në Kosovë deklaruan pakënaqësi me përvojën e lindjes, përqindje midis më të lartave në studim. Gratë nga Ballkani Perëndimor raportuan shkallën më të lartë të pakënaqësisë krahasuar me vende të tjera të përfshira.
Florence Bauer, drejtoreshë rajonale e UNFPA-së për Evropën Lindore dhe Azinë Qendrore, deklaroi: "Këto gjetje janë një thirrje zgjimi. Çdo grua ka të drejtë për standardin më të lartë të shëndetit, që përfshin kujdes dinjitoz dhe respektues gjatë lindjes." Ajo shtoi se dhuna obstetrike është shkelje e të drejtave të njeriut me pasoja afatgjata për shëndetin e grave.