Kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, ka reaguar ashpër pas ceremonisë së varrimit të ish-gjeneralit serb Ratko Mlladiq, duke e vlerësuar këtë ngjarje si dëshmi të "adhurimit shtetëror të gjenocidit" nga ana e Serbisë. Mlladiq, i cili vdiq më 27 gusht 2026 në moshën 84-vjeçare duke vuajtur dënimin e përjetshëm për gjenocid dhe krime kundër njerëzimit, u përcoll për në banesën e fundit në Beograd me nderime ushtarake, pjesëmarrjen e ministrave, klerit fetar dhe orkestrës shtetërore.
Reagimet e Bashkimit Evropian
Institucionet e Bashkimit Evropian dënuan në mënyrë të përbashkët pjesëmarrjen e zyrtarëve të lartë serbë në këtë ceremoni. Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, dhe presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Kosta, e cilësuan ngjarjen si "tronditëse" dhe "thellësisht për të ardhur keq". Përfaqësuesja e Lartë e BE-së, Kaja Kallas, theksoi se glorifikimi i kriminelëve të luftës është në kundërshtim me vlerat evropiane dhe se rruga e Serbisë drejt BE-së kërkon angazhim të sinqertë ndaj të vërtetës historike.
Pasojat politike dhe negociatat
Zhvillimet në funeralin e Mlladiqit kanë ndikuar drejtpërdrejt në negociatat e Serbisë me Bashkimin Evropian. Sipas burimeve diplomatike, hapja e Klasterit 3 të negociatave është aktualisht "jashtë diskutimit". Komisionerja për Zgjerim, Marta Kos, ka anuluar vizitën e saj në Beograd, ndërsa zëdhënësi i Komisionit, Guillaume Mercier, sqaroi se vendimet e ardhshme për integrimin e Serbisë do të marrin parasysh këto zhvillime politike.
Albin Kurti e lidhi këtë ngjarje me mohimin sistematik të masakrës së Srebrenicës, ku në vitin 1995 u vranë mbi 8.000 burra dhe djem boshnjakë. Ai kritikoi ashpër rolin e Patriarkut Porfirije në ceremoni, duke e akuzuar Serbinë se po shndërrohet në një "teokraci militariste" që e ka shndërruar mohimin e gjenocidit në një liturgji shtetërore.
Përditësime
Mbretëria e Bashkuar thirri diplomatin e ngarkuar me punë të Serbisë për të dënuar zyrtarisht nderimet e shtetit serb gjatë funeralit të Ratko Mlladiqit. Ministri i Jashtëm i Bosnjë-Hercegovinës, Elmedin Konakoviç, njoftoi tërheqjen e personelit diplomatik nga Ambasada e Bosnjës në Serbi. Ceremonia mblodhi 6 ministra të qeverisë serbe, ambasadorin e Rusisë, përfaqësues të partive prosërbe nga Mali i Zi, si dhe anëtarë të organizatës 'Ujqërit e Natës'. Në ngjarje mori pjesë edhe djali i presidentit Aleksandar Vuçiç.
Kriza diplomatike u thellua më tej pas reagimeve të forta ndërkombëtare lidhur me funeralin e Ratko Mlladiqit. Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, dhe presidenti i Këshillit Evropian, António Costa, publikuan një deklaratë të përbashkët duke e cilësuar ceremoninë si tronditëse. Si pasojë e zhvillimeve, po shqyrtohet mundësia e përjashtimit të Serbisë nga turi i ardhshëm i Ursula von der Leyen në Ballkanin Perëndimor. Në Londër, Dame Karen Pierce thirri zyrtarisht të Ngarkuarin me Punë të Serbisë për të dënuar pjesëmarrjen e zyrtarëve serbë në nderimet e kriminelit të dënuar për gjenocid.
Komisioni Evropian po rishikon hapjen e Klasterit 3 të negociatave me Serbinë pas zhvillimeve politike lidhur me funeralin. Bashkimi Evropian sqaroi se nuk e njeh ceremoninë si varrim me nderime shtetërore, pavarësisht raportimeve të mëparshme. Ministrja e Drejtësisë e Kosovës, Donika Gërvalla, kërkoi përjashtimin e ministrit të Drejtësisë së Serbisë, Nenad Vujiq, nga çdo tryezë ndërkombëtare e drejtësisë.
Diplomacia rajonale dhe ndërkombëtare ka reaguar ashpër ndaj nderimeve shtetërore për Ratko Mlladiqin. Ministri për Evropën dhe Punët e Jashtme i Shqipërisë, Ferit Hoxha, dënoi zyrtarisht veprimin, duke e cilësuar si pengesë për vlerat evropiane dhe procesin e pajtimit. Si kundërpërgjigje, Bosnja dhe Hercegovina dëboi dy diplomatë serbë, përkatësisht atasheun ushtarak dhe këshilltarin për inteligjencën. Ndërkohë, Qeveria britanike përmes Lord Wood of Anfield konfirmoi thirrjen e diplomatit serb për sqarime zyrtare. Presidenti serb, Aleksandar Vuçiç, hodhi poshtë kritikat, duke akuzuar vendet e rajonit për urrejtje ndaj Serbisë dhe pretenduar se funerali po përdoret si alibi për sulme politike.
Patriarku Porfirije drejtoi ceremoninë fetare dhe mbajti fjalimin kryesor gjatë varrimit të Ratko Mlladiqit. Trupi i tij u ekspozua në Kishën e Shën Apostull Lukës përpara se të përcillej për në banesën e fundit në varrezat Topčider. Darko Mlladiq, djali i të ndjerit, vlerësoi të atin duke e krahasuar me figura historike serbe. Ndërkohë, Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, dhe përfaqësuesi i lartë, Antonio Costa, e dënuan ashpër ceremoninë përmes një deklarate të përbashkët, duke i cilësuar skenat e varrimit si tronditëse.
Diplomacia ndërkombëtare ka shtuar presionin ndaj Beogradit pas ceremonisë për Ratko Mlladiqin. I dërguari i posaçëm britanik për Ballkanin Perëndimor, Dame Karen Pierce, thirri përfaqësuesin diplomatik serb për sqarime zyrtare mbi ngjarjen. Ministri i Jashtëm boshnjak, Elmedin Konakoviç, konfirmoi dëbimin e diplomatëve serbë Milan Dulanoviç dhe Danko Maksimoviç. Ndërkohë, shtetet anëtare të BE-së po rishqyrtojnë formalisht hapjen e Klasterit 3 për Serbinë, ndonëse ky proces kishte marrë dritën jeshile teknike në korrik. Gjithashtu, mbetet e paqartë nëse Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, do të realizojë vizitën e planifikuar në Beograd muajin e ardhshëm.
Ministri i Jashtëm i Shqipërisë, Ferit Hoxha, dënoi zyrtarisht glorifikimin e Ratko Mlladiqit pas ceremonisë së varrimit. Presidenti serb, Aleksandar Vuçiq, sfidoi kritikat e Bashkimit Evropian, duke pyetur mbi të drejtën e autoriteteve për të kufizuar pjesëmarrjen në një funeral. Ndërkohë, eksperti i politikës evropiane, John O’Brennan, kërkoi pezullimin e procesit të anëtarësimit të Serbisë në BE si pasojë e këtyre zhvillimeve.
Tonino Picula, raportuesi i Parlamentit Evropian për Serbinë, kërkoi zyrtarisht ndryshimin rrënjësor të politikës së Bashkimit Evropian ndaj Beogradit. Picula propozoi heqjen e imunitetit nga sanksionet për presidentin Aleksandar Vuçiq dhe braktisjen e politikës së 'paqësimit' ndaj qeverisë serbe. Burime diplomatike konfirmuan gjithashtu se përfaqësues të lartë të udhëheqjes politike të Republika Srpskas morën pjesë fizikisht në funeralin e Ratko Mlladiqit.
Qeveria e Mbretërisë së Bashkuar thirri të ngarkuarin me punë të Serbisë për të kërkuar sqarime zyrtare lidhur me nderimet e bëra për Ratko Mlladiqin. Takimi u zhvillua nga e dërguara e posaçme për Ballkanin Perëndimor, Karen Pierce, dhe ministri britanik për Evropën, Lord Wood. Ky hap diplomatik pason presionin në rritje ndërkombëtar lidhur me zhvillimet e fundit në Serbi dhe Republikën Srpska.