Ceremonia e varrimit të ish-komandantit të ushtrisë së Republikës Serbe, Ratko Mlladiq, e mbajtur më 07 shtator 2026 në Beograd, ka shkaktuar reagime të ashpra ndërkombëtare. Ratko Mlladiq, i njohur si "Kasapi i Bosnjës", ndërroi jetë në Hagë më 27 gusht, duke vuajtur dënimin me burgim të përjetshëm për gjenocid, krime kundër njerëzimit dhe krime lufte, përfshirë masakrën e Srebrenicës ku u vranë mbi 8.000 persona.
Reagimet ndërkombëtare
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, dhe presidenti i Këshillit Evropian, António Costa, përmes platformës "X", theksuan se mbështetja zyrtare dhe prania e zyrtarëve të lartë serbë në ceremoni janë "thellësisht për të ardhur keq". Sipas tyre, ky gjest tregon dështimin për t’u përballur me historinë dhe bie ndesh me vlerat evropiane. Si pasojë, komisionarja evropiane për Zgjerim, Marta Kos, ka anuluar vizitën e saj të planifikuar në Serbi, duke e cilësuar glorifikimin e Mlladiqit si "të papajtueshëm" me vlerat e Bashkimit Evropian.
Edhe Turqia, përmes zëdhënësit të Ministrisë së Jashtme, Oncu Keceli, e dënoi organizimin e ceremonisë, duke shtuar se përpjekja për të portretizuar kriminelët si heronj minon paqen dhe pajtimin në rajon.
Reagimet politike
Kryetari i Partisë Demokratike, Sali Berisha, akuzoi presidentin serb Aleksandër Vuçiç për nderimin e kriminelit përmes strukturave shtetërore e kishëtare. Berisha e përshkroi ngjarjen si një "vrasje për së dyti të viktimave" dhe e cilësoi qëndrimin e Beogradit si një kërcënim për paqen dhe stabilitetin në Ballkan.
Përditësime
Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, dënoi ceremoninë si 'adhurim shtetëror të gjenocidit', duke argumentuar se përdorimi i aeroplanit qeveritar, pjesëmarrja e ushtrisë dhe e klerit përbëjnë një mbështetje institucionale. Deputeti Shaip Kamberi e lidhi këtë funeral me materializimin e ideologjisë 'Bota serbe', ndërsa në veri të Kosovës u shfaqën murale që glorifikojnë Ratko Mlladiqin dhe bëjnë thirrje për 'vëllezërit' e vrarë në Banjskë. Ndërkohë, zëdhënësja e Komisionit Evropian, Paula Pinho, u kritikua për pretendimin e saj fillestar se ceremonia nuk kishte nderime shtetërore, deklaratë e cila u rrëzua nga provat mbi pjesëmarrjen e ministrave dhe nderimet ushtarake gjatë funeralit.
Krerët e Bashkimit Evropian, Ursula von der Leyen dhe António Costa, publikuan një deklaratë të përbashkët ku dënuan ashpër nderimet shtetërore të akorduara për kriminelin e luftës Ratko Mlladiç. Eurodeputeti Tonino Picula vlerësoi se këto veprime janë në kundërshtim të plotë me rrugën evropiane të Serbisë. Burime zyrtare konfirmuan se arkivoli i Mlladiçit u ruajt nga gjashtë forca speciale të ushtrisë serbe, ndërsa në ceremoni mori pjesë edhe djali i presidentit Aleksandër Vuçiç.
Qeveria e Bosnjës dhe Hercegovinës tërhoqi ambasadorin e saj nga Beogradi si masë proteste ndaj funeralit të Ratko Mlladiçit. Në një zhvillim paralel, diplomatët e Bashkimit Evropian konfirmuan se hapja e Klasterit 3 për negociatat e anëtarësimit të Serbisë është pezulluar për momentin si pasojë e zhvillimeve të fundit politike.
Përfaqësuesja e Lartë e BE-së, Kaja Kallas, dënoi zyrtarisht glorifikimin e Mlladiçit, duke paralajmëruar se nderimi i kriminelëve të luftës bie ndesh me angazhimet e Serbisë në rrugën drejt integrimit evropian. Në të njëjtën linjë, Presidentja e Parlamentit Evropian, Roberta Metsola, deklaroi se këto veprime minojnë procesin jetik të pajtimit në rajon. Këto deklarata vijnë si shtesë e presionit të vazhdueshëm ndërkombëtar mbi Beogradin pas ceremonisë së debatueshme të varrimit.
Presidenti serb Aleksandar Vuçiç reagoi ndaj kritikave të lidershipit të Bashkimit Evropian mbi ceremoninë e varrimit të Ratko Mlladiçit. Presidenti i Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, dhe përfaqësuesi i lartë, Antonio Costa, shprehën tronditje për pamjet e funeralit. Vuçiç u distancua nga toni kritik i Brukselit, duke deklaruar se mbetet mbështetës ndaj Von der Leyen dhe Costa, të cilët i cilësoi si aleatë të vazhdueshëm të Serbisë.