Trupi i pajetë i Ratko Mlladiqit, i cili vdiq më 27 gusht 2026 në burgun e Hagës ku po vuante dënimin me burgim të përjetshëm, mbërriti në Beograd më 3 shtator 2026. Transporti u realizua me një aeroplan të Qeverisë së Serbisë. Arkivoli, i mbuluar me flamurin serb, u prit nga familjarë, zyrtarë qeveritarë dhe pjesëtarë të ushtrisë serbe, të cilët kanë angazhuar protokoll ushtarak për ceremonitë e nderimit. Varrimi është planifikuar të mbahet më 7 shtator 2026 në varrezat Topçider.
Reagimet ndërkombëtare dhe rajonale
Qeveria e Serbisë është përballur me kritika të shumta për përfshirjen e ushtrisë dhe zyrtarëve në këtë ceremoni. Komisionerja për Zgjerim e Bashkimit Evropian, Marta Kos, njoftoi anulimin e vizitës së saj të planifikuar në Serbi, duke e cilësuar glorifikimin e një krimineli të dënuar për gjenocid si të papajtueshëm me vlerat evropiane. Edhe Komisioneri për të Drejtat e Njeriut i Këshillit të Evropës, Michael O’Flaherty, e dënoi këtë praktikë, duke e cilësuar atë si fyese për viktimat.
Kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, e kritikoi ashpër qasjen e Beogradit, duke e cilësuar nderimin e një të dënuari për gjenocid si një paradoks të madh. Grupet e të mbijetuarve të luftës në Bosnje dhe Hercegovinë shprehën gjithashtu shqetësim të thellë, duke e vlerësuar procesin si mungesë të përballjes me të kaluarën.
Ratko Mlladiq u dënua nga Tribunali i Hagës për rolin e tij në masakrën e Srebrenicës, ku u vranë mbi 8.000 boshnjakë, për rrethimin e Sarajevës dhe krime të tjera kundër njerëzimit. Pavarësisht këtyre dënimeve, Mlladiq vazhdon të gëzojë mbështetje publike mes një pjese të popullsisë në Serbi dhe entitetin Republika Srpska, ku ai shpesh portretizohet si hero nga grupet nacionaliste.
Përditësime
Familja e Ratko Mlladiqit ka caktuar të hënën, më 7 shtator 2026, si datën e varrimit. Presidenti serb Aleksandar Vuçiq konfirmoi se qeveria do të sigurojë mbështetje logjistike dhe siguri, duke theksuar se vendimi për nderimet shtetërore i takon familjes. Trupi i Mlladiqit aktualisht ndodhet në Akademinë Ushtarako-Mjekësore në Beograd për autopsi. Gjatë transferimit nga aeroporti, qytetarë të shumtë u mblodhën përgjatë rrugës për të përshëndetur autokolonën. Në rrafshin diplomatik, kryenegociatori i Kosovës, Jeton Zulfaj, e dënoi ashpër planifikimin e këtyre nderimeve gjatë një seance të ministrave të Bashkimit Evropian në Dublin.
Ceremonia përkujtimore për Ratko Mlladiqin u mbajt sot në Shtëpinë e Ushtrisë në Beograd, ku folësit kryesorë, përfshirë Zhivomir Ninkoviçin, Branko Krgën dhe akademiaken ruse Jelena Guskova, bënë thirrje për glorifikimin e figurës së tij. Guskova kërkoi zyrtarisht përfshirjen e biografisë së Mlladiqit në kurrikulat shkollore dhe universitare. Ngjarja nuk përfshiu asnjë reflektim mbi krimet e luftës për të cilat ai u dënua. Eurodeputeti Michael Roth e dënoi ashpër mbështetjen shtetërore për këtë ceremoni, duke e cilësuar atë si një akt të turpshëm për Serbinë.
Ministri i Drejtësisë, Nenad Vujiç, konfirmoi se ceremonia e varrimit do të zhvillohet me nderimet më të larta shtetërore. Agjencitë e sigurisë në Serbi parashikojnë pjesëmarrjen e dhjetëra mijëra qytetarëve në këtë aktivitet. Ndërkohë, tabloidët proqeveritarë kanë intensifikuar narrativën se vdekja e Ratko Mlladiqit në Hagë ishte vrasje.
Komisionerja Europiane për Zgjerimin, Marta Kos, anuloi vizitën e saj zyrtare në Serbi për shkak të glorifikimit të vazhdueshëm të Ratko Mlladiqit. Eurodeputetët Daniel Freund dhe Vladimir Prebilič dënuan ashpër trajtimin e kthimit të trupit, duke e konsideruar atë të papranueshëm. Presidenti serb Aleksandar Vuçiç deklaroi se vendimi për formatin e funeralit do t'i lihet familjes, duke shënuar një ndryshim nga njoftimet e mëparshme për nderime të plota shtetërore. Trupi i Mlladiqit aktualisht ndodhet në Akademinë Ushtarako-Mjekësore për t'iu nënshtruar procedurës së autopsisë.
Presidenti i Serbisë Aleksandar Vuçiç i cilësoi si 'budallallëqe' kritikat e Bashkimit Europian lidhur me glorifikimin e figurës së Ratko Mlladiqit. Ministri i Drejtësisë, Nenad Vujiç, mori pjesë zyrtarisht në ceremoninë përkujtimore të mbajtur sot në Shtëpinë e Ushtrisë së Serbisë në Beograd. Kortezhi që transportonte trupin e ish-gjeneralit u shoqërua gjatë rrugës nga mbështetës që mbanin pankarta dhe ofruan nderime ushtarake. Funerali është caktuar zyrtarisht për ditën e hënë, më 7 shtator 2026.
Patriarku serb Porfirije do të drejtojë shërbesën mortore për Ratko Mlladiçin, i cili do të prehet në varrezat e Topçiderit pranë vajzës së tij, Ana. Arkëmorti, i transportuar nga Haga me avion shtetëror, është mbajtur nën mbikëqyrje nga njësi speciale të ushtrisë. Ceremonia përkujtimore në Shtëpinë e Ushtrisë regjistroi pjesëmarrjen e zyrtarëve të lartë, përfshirë Aleksandar Vulin dhe presidentin e Republikës Srpska, Siniša Karan.
Autoritetet serbe përfunduan ceremoninë e varrimit të Ratko Mladić më 7 shtator 2026 në Beograd. Kryetarja e Kuvendit të Serbisë, Ana Brnabić, u përgjigj kritikave të Bashkimit Europian duke krahasuar funeralin me tubimet e zhvilluara në Shqipëri gjatë tetorit të vitit 2025 në mbështetje të drejtuesve të UÇK-së.