Mijëra persona janë mbledhur në Beograd për t'i bërë nderimet e fundit Ratko Mlladiqit, i cili ndërroi jetë më 27 gusht në moshën 84-vjeçare teksa vuante dënimin në Hagë. Ceremonia mortore është zhvilluar pranë Kishës së Shën Apostullit Luka, ku arkivoli i tij u ekspozua me roje ushtarake dhe sende personale, si shpata dhe kapelja ushtarake. Shërbesa mortore është planifikuar të drejtohet nga klerikë të lartë, ndërsa varrimi do të bëhet në varrezat Topçider.
Ngjarja është shoqëruar me debate të ashpra politike. Avokati serb Çedomir Stojkoviq e ka cilësuar këtë situatë si një “lojë të dyfishtë” të presidentit Aleksandar Vuçiq, duke u shprehur se nderimet shtetërore të mbajtura më herët në Shtëpinë e Ushtrisë së Serbisë dërgojnë një mesazh kundër vlerave evropiane. Në atë ceremoni kishin marrë pjesë zyrtarë si ministri i Drejtësisë, Nenad Vujiq, dhe presidenti i Republikës Sërpska, Siniša Karan. Vuçiq nuk pritet të marrë pjesë në varrim, për shkak të takimit të planifikuar me presidentin e Uzbekistanit, Shavkat Mirziyoyev.
Bashkimi Evropian ka mbajtur një qëndrim kritik ndaj këtyre veprimeve. Komisionerja evropiane për Zgjerim, Marta Kos, anuloi vizitën e saj në Serbi, duke e cilësuar glorifikimin e një të dënuari për gjenocid si të papajtueshëm me vlerat mbi të cilat ndërtohet rruga drejt BE-së. Po ashtu, senatorët amerikanë Jeanne Shaheen, Chuck Grassley dhe Keith Self u bënë thirrje autoriteteve për distancim nga këto nderime. Mlladiqi ishte dënuar për gjenocidin në Srebrenicë dhe krime të tjera lufte gjatë periudhës 1992-1995 në Bosnje dhe Hercegovinë.
Përditësime
Kufoma e Ratko Mlladiqit mbërriti në Aeroportin e Beogradit me një avion të posaçëm të Qeverisë së Serbisë. Arkivoli, i mbuluar me flamurin serb, u përcoll me nderime ushtarake nga forcat e policisë dhe ushtrisë gjatë transportit për në vendvarrim. Përgjatë rrugës, mbështetësit shfaqën pankarta me mbishkrimin 'Heronjtë nuk vdesin kurrë'. Senatorët amerikanë Jeanne Shaheen, Chuck Grassley dhe Keith Self dënuan retorikën e liderit të serbëve të Bosnjës, Millorad Dodik, i cili e cilësoi të dënuarin si 'luftëtar për lirinë serbe'.
Patriarku i Kishës Ortodokse Serbe, Porfirije, po drejton sot ceremoninë mortore për Ratko Mlladiqin, i cili vdiq më 27 gusht. Ngjarja po zhvillohet në Kishën e Shën Lukës dhe në varrezat e Topçiderit në Beograd. Të pranishëm në ceremoni janë djali i presidentit serb, Danilo Vuçiq, si dhe ministrat Bratislav Gašić, Nikola Selaković dhe Nenad Popović. Pjesëmarrjen e ka konfirmuar edhe ambasadori rus në Beograd, Aleksandar Bocan-Kharchenko.
Ceremonia mortore u zhvendos në Kishën e Shën Lukës në lagjen Vidikovac, ku u mblodhën rreth 350 mijë qytetarë. Në ritual morën pjesë anëtarja e Presidencës së Bosnje-Hercegovinës, Zheljka Cvijanoviç, dhe ish-ministri grek i Mbrojtjes, Panos Kammenos. Gjatë homazheve, mbi arkivolin e Ratko Mlladiqit u vendos një shpatë, veprim që thelloi më tej përplasjet diplomatike.
Ministri i Jashtëm i Bosnje-Hercegovinës, Elmedin Konakoviq, njoftoi tërheqjen e personelit diplomatik nga ambasada në Serbi pas përshkallëzimit të tensioneve. Shërbimet konsullore boshnjake do të riadresohen pranë ambasadave në Zagreb dhe Podgoricë. Konakoviq paralajmëroi nismën për sanksione ndaj zyrtarëve pjesëmarrës në ceremoni, duke përfshirë Zheljka Cvijanoviçin. Tensionet u shtuan më tej pas shfaqjes së mesazhit 'Drejt Potoçarit' nga tifozët e Crvena Zvezdës më 6 shtator.
Patriarku Porfirije mori pjesë në ceremoni, duke vlerësuar figurën e Ratko Mlladiqit në prani të ministrave të Kulturës dhe Investimeve Publike. Qeveria serbe vuri në dispozicion një avion zyrtar për transportin e trupit të të dënuarit drejt Beogradit. Paralelisht, presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, po shqyrton anulimin e vizitës së saj në Serbi si pasojë e glorifikimit të krimeve të luftës. Raportimet e fundit tregojnë gjithashtu për dyshime mbi përdorimin e softuerëve të spiunazhit ndaj opozitës serbe, në një kohë kur përflitet për mundësinë e zgjedhjeve të parakohshme.
Autoritetet serbe zhvilluan ceremoninë e varrimit të Ratko Mlladiqit me nderime ushtarake dhe të shtëna nderi. Në këtë ceremoni morën pjesë figura të larta, përfshirë Danilo Vuçiç, djalin e presidentit serb, Aleksandar Vuçiç. Ambasadori rus në Beograd, Aleksandar Harcenko, gjithashtu nderoi kriminelin e dënuar të luftës, duke theksuar praninë e përfaqësuesve të huaj në këtë ngjarje.
Ministri i Punëve të Jashtme i Kosovës, Glauk Konjufca, dënoi ashpër nderimet ushtarake për Ratko Mlladiqin, duke i cilësuar ato si akt të turpshëm moral dhe politik. Konjufca e lidhi këtë ceremoni me vazhdimësinë politike të Serbisë, duke vënë në pah të kaluarën e presidentit Aleksandar Vuçiç si ministër i Informacionit gjatë regjimit të Sllobodan Millosheviqit.
Patriarku Porfirije udhëhoqi ceremoninë mortore për Ratko Mlladiqin në kishën e Shën Lukës në Beograd, ku u shënua edhe pjesëmarrja fizike e liderit të Republika Srspska, Milorad Dodik. Zëdhënësi i zyrës së Kaja Kallas në Bashkimin Evropian e dënoi ashpër këtë ceremoni, duke e cilësuar atë si glorifikim të papranueshëm të krimeve të luftës.
Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, e dënoi ashpër ceremoninë, duke e cilësuar atë si adhurim shtetëror të gjenocidit. Ambasadori i Rusisë në Serbi, Aleksandar Bocan-Harçenko, shprehu ngushëllimet e tij gjatë homazheve, duke reflektuar qëndrimin zyrtar të Moskës, e cila më parë ka kërkuar edhe lirimin e parakohshëm të Mlladiçit nga mekanizmat ndërkombëtarë të drejtësisë.
Pjesëmarrja në funeralin e Ratko Mlladiçit u thellua me prezencën e Danilo Vuçiçit, djalit të presidentit serb Aleksandar Vuçiç. Ceremonia u karakterizua nga një pjesëmarrje masive e figurave të njohura publike. Në varrim u evidentuan akademikë të shquar dhe profesorë të universiteteve serbe, duke dëshmuar mbështetjen e segmenteve të ndryshme të elitës intelektuale për figurën e të dënuarit për krime lufte.