Analiza e situatës aktuale politike në Shqipëri tregon se vendi po kalon një fazë kritike, ku problemi nuk kufizohet vetëm te qeverisja apo opozita, por te vetë marrëdhënia ndërmjet shtetit dhe qytetarit. Protestat e fundit shihen si simptomë e një krize më të gjerë, e cila ka ndikuar te legjitimiteti i institucioneve.
Sipas parimeve të sociologut gjerman Max Weber, legjitimiteti është burimi i vërtetë i autoritetit politik. Aktualisht, në Shqipëri vërehet një dobësim i këtij legjitimiteti moral. Qytetarët shprehin pakënaqësi të vazhdueshme ndaj sistemit, duke e perceptuar atë si të paaftë për të garantuar meritokraci apo mundësi të barabarta përfaqësimi. Kjo ndjesi zhgënjimi mbështetet edhe në teoritë e kontratës sociale të filozofëve si Thomas Hobbes, John Locke dhe Jean-Jacques Rousseau, të cilët theksonin rolin e besimit në delegimin e lirive individuale.
Kriza e besimit nuk kufizohet vetëm te protestat, por reflektohet në disa tregues kryesorë:
• Gjuhën cinike të përdorur në rrjetet sociale.
• Indiferencën elektorale të qytetarëve.
• Emigrimin e vazhdueshëm të të rinjve.
• Bindjen kolektive se sistemi nuk ofron mundësi reale për ndryshim.
Një zhvillim i veçantë është drejtimi i pakënaqësisë ndaj gjithë politikës tradicionale, e jo vetëm ndaj mazhorancës apo opozitës. Simboli i kësaj ndarjeje është raporti fizik mes deputetëve dhe qytetarëve. Masat e shtuara të sigurisë rreth Kuvendit, hyrjet nga korridore dytësore dhe shmangia e kontakteve të drejtpërdrejta nga ana e përfaqësuesve politikë janë tregues të qartë të një marrëdhënieje të dëmtuar thellë.
Ky ngërç politik bëhet shqetësues në prag të zgjedhjeve, periudhë kur politika duhet të rikthehet te qytetari. Ekspertët ngrenë pikëpyetje mbi mundësinë e zhvillimit të një fushate normale në një atmosferë ku komunikimi i drejtpërdrejtë zëvendësohet nga kordonë sigurie dhe distancim fizik. Nëse kjo klimë vijon, politika rrezikon të shkëputet përfundimisht nga nevojat e qytetarëve, duke thelluar më tej hendekun e krijuar.