Pas datës 4 tetor 2026, ushtruesja e detyrës së presidentit të Kosovës, Albulena Haxhiu, përmbyll mandatin e saj gjashtëmujor. Institucioni i Presidencës ka bërë të ditur se, pas zgjedhjes së kryetarit të ri të Kuvendit, detyra e ushtruesit të presidentit do t'i kalojë këtij të fundit, deri në zgjedhjen e një presidenti me mandat të plotë. Legjislatura e njëmbëdhjetë, e dalë nga zgjedhjet e qershorit, mbetet ende pa u konstituuar plotësisht, pasi seanca e nisur më 6 gusht nuk është përmbyllur për shkak të mungesës së konsensusit për kreun e shtetit.
Naim Jakaj, hulumtues në Institutin e Kosovës për Drejtësi, ka theksuar se Kushtetuta nuk parasheh vazhdimin e mandatit të ushtruesit të detyrës pas afatit gjashtëmujor. Ai ka bërë thirrje për mbledhjen urgjente të Kuvendit, duke paralajmëruar se tejkalimi i këtij afati mund të shkaktojë një zinxhir vendimesh dhe mandatesh jokushtetuese, duke e kthyer vendin në një situatë kontestueshmërie të legjitimitetit. Sipas Jakajt, nëse bllokada politike vazhdon, vendi duhet t'i drejtohet zgjedhjeve të reja përpara datës 5 tetor.
Përpjekjet për zgjedhjen e presidentit aktualisht janë fokusuar te kandidatura e Bekim Sejdiut, e cila u propozua përmes një marrëveshjeje mes Lëvizjes Vetëvendosje dhe Lidhjes Demokratike të Kosovës. Megjithatë, kundërshtimi i gjashtë deputetëve të LDK-së ndaj këtij propozimi ka vënë në pikëpyetje sigurimin e 80 votave të nevojshme për zgjedhjen e presidentit në dy rundet e para, ose 61 votave në rundin e tretë me prezencën e 80 deputetëve. Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, ka deklaruar se përpjekjet për të siguruar votat e nevojshme, të cilat aktualisht vlerësohen në 74, do të vazhdojnë. Nga Presidenca është lënë e hapur mundësia që, në rast nevoje, t'i drejtohen Gjykatës Kushtetuese për interpretim, ndonëse fokusi aktual mbetet te zgjedhja e një presidenti me mandat të plotë.
Përditësime
Presidenca konfirmoi zyrtarisht se pas konstituimit të legjislaturës së 11-të, detyra e ushtruesit të presidentit do t'i kalojë kryetarit të ri të Kuvendit. Analiza ligjore sqaron se deputetët gëzojnë mandatin e lirë, duke refuzuar detyrimin për t'iu bindur marrëveshjeve partiake gjatë procesit të votimit. Presidenca mban të hapur mundësinë e drejtimit në Gjykatën Kushtetuese pas datës 4 tetor për interpretim, ndonëse fokusi mbetet te sigurimi i votave për një zgjedhje me mandat të plotë.
Kryetari i LDK-së, Lumir Abdixhiku, ka adresuar kritika të ashpra ndaj 6 deputetëve të partisë së tij për dështimin e mbështetjes së kandidatit Bekim Sejdiu. Liderët partiakë po e zhvendosin përgjegjësinë për bllokadën institucionale drejtpërdrejt te ky grup deputetësh, duke e bërë më të paqartë sigurimin e numrave për zgjedhjen e presidentit.
Ekspertët ligjorë nënvizuan se marrëveshjet partiake nuk mund të mbizotërojnë mbi mandatin e lirë të deputetit. Naim Jakaj nga Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD) sqaroi se deputetët nuk i nënshtrohen mandatit detyrues. Sipas tij, çdo vendim i deputetit është individual dhe mbështetet ekskluzivisht në ndërgjegjen e tij politike, duke hedhur poshtë obligimin për zbatim të urdhrave të lidershipit partiak.
Presidenca konfirmoi zyrtarisht se detyra e ushtruesit të detyrës së presidentit do t'i kalojë kryetarit të ri të Kuvendit, i cili do të zgjidhet nga legjislatura e njëmbëdhjetë. Institucioni ka sqaruar se nuk do të kërkojë interpretim nga Gjykata Kushtetuese para datës 4 tetor.