Kriza klimatike rrezikon prodhimin bujqësor dhe çmimet në Europë

Sektori bujqësor në Europë po përballet me pasoja të rënda si pasojë e temperaturave rekord, thatësirës dhe zjarreve masive që kanë përfshirë vende si Greqia, Italia, Spanja dhe Portugalia. Këto kushte ekstreme klimatike kanë dëmtuar ullishtet, vreshtat dhe kulturat e arave, duke krijuar pasiguri për furnizimin e tregut dhe duke ushtruar presion mbi çmimet e konsumit.

Shoqata franceze Légumes de France njoftoi për humbjen e mijëra tonëve prodhime, me vlerë dhjetëra milionë euro. Kultura si sallatat, karotat, qepët, preshi dhe hudhrat pritet të kenë përgjysmim të rendimentit për shkak të mungesës së reshjeve. Në sektorin e verës, prodhuesit në rajonet Champagne, Bordeaux dhe Burgundy raportojnë se vjelja po ndodh rreth një muaj më herët se dekada më parë, me një parashikim të rendimentit 10% më të ulët se vitin e kaluar.

Edhe Bashkimi Europian ka ndryshuar pritshmëritë për prodhimet bujqësore, duke vlerësuar se prodhimi i lulediellit do të jetë 7% më i ulët, misri për kokërr 6%, ndërsa patatet dhe soja rreth 3% më pak se parashikimet fillestare. Në Spanjë, prodhimi i drithërave për sezonin 2026-2027 pritet të bjerë nga 24 milionë tonë në rreth 18.5 milionë tonë.

Ndër produktet më të prekura është vaji i ullirit, çmimi i të cilit ka nisur të rritet sërish. Prodhuesit shpjegojnë se, përveç djegieve, ullishtet janë dëmtuar nga hiri, stuhitë, dëmtuesit dhe cilësia e dobët e ajrit, çka ka ndikuar negativisht në madhësinë dhe cilësinë e frutit. Shoqata spanjolle e fermerëve ASAJA thekson se zjarret kanë dëmtuar gjithashtu pemishtet, serrat, domatet dhe misrin. Ekspertët paralajmërojnë se, në mungesë të përmirësimit të kushteve atmosferike, çmimet do të vazhdojnë të rriten gjatë vjeshtës, duke ndikuar drejtpërdrejt në faturat e konsumatorëve në mbarë Europën.