Kuvendi i Shqipërisë miratoi më 28 janar 2026 projektligjin për shtesa dhe ndryshime në Kodin Penal, pas një seance rreth 18 orëshe. Votimi u zhvillua me 85 vota pro, 9 kundër dhe zero abstenime. Ndër ndryshimet kryesore përfshihet dekriminalizimi i shpifjes vetëm për gazetarët, ndërsa mazhoranca socialiste refuzoi propozimin e opozitës për heqjen e saj si vepër penale për të gjithë qytetarët.
Sipas dispozitës ligjore të miratuar, “një gazetar i punësuar ose i vetëpunësuar, i regjistruar dhe i njohur si i tillë në përputhje me legjislacionin në fuqi, pavarësisht nga shtetësia apo vendi ku ushtrohet aktiviteti, nuk mban përgjegjësi penale për veprën e shpifjes sipas këtij neni, për përhapjen me mirëbesim të të dhënave/thënieve ose çdo informacioni tjetër, përmes shtypit, medias audiovizive, medias elektronike ose platformave të tjera të komunikimit publik”.
Dispozita parashikon kushte si mosdijeni se të dhënat apo informacionet janë të rreme, përpjekje të arsyeshme për verifikim të saktësisë së tyre dhe veprim pa vonesë kur informohet personi i prekur. Termi “përhapje me mirëbesim” nënkupton përputhje me rregullat etike dhe profesionale të gazetarisë.
Kritikat e organizatave
Organizatat ndërkombëtare si Rrjeti SafeJournalists, partnerët e Mekanizmit të Reagimit të Shpejtë për Lirinë e Medias (MFRR), Reporterët pa Kufij (RSF), Federata Europiane e Gazetarëve dhe 17 organizata të shoqërisë civile në Shqipëri kërkojnë dekriminalizimin e plotë të shpifjes dhe fyerjes. Ato e cilësojnë qasjen si problematike, pasi mbron lirinë e shprehjes për shkak të interesit publik, jo statusit profesional.
Referencat ndaj “gazetarëve të regjistruar” krijojnë, sipas tyre, pasiguri juridike dhe rrezikojnë mekanizma kontrolli mbi gazetarinë, në kundërshtim me parimet e lirisë dhe pavarësisë së medias. Standardet e BE-së kërkojnë heqje të plotë penale, jo trajtime selektive, për të shmangur efektin frikësues ndaj gazetarëve, aktivistëve, denoncuesve dhe të tjerëve.
Protesta simbolike
Përpara seancës plenare, përfaqësues të këtyre organizatave zhvilluan një protestë simbolike, duke theksuar nevojën për mbrojtje të shpifjes jo vetëm për gazetarët, por edhe për aktivistët e të drejtave të njeriut dhe advokuesit e fjalës së lirë.
Organizatat mirëpresin forcimin e mbrojtjes penale kundër dhunës dhe kërcënimeve ndaj gazetarëve në nenet 237 dhe 238 të Kodit Penal.