Sipas raportit "Tregu i Punës 2025" të publikuar nga Instituti i Statistikave (INSTAT), pavarësisht përmirësimeve të përgjithshme në tregun e punës gjatë vitit 2025, një numër i konsiderueshëm i personave me arsim të lartë vazhdojnë të mbeten jashtë tregut.
Statistikat e të papunëve me arsim të lartë
Nga 17,800 të diplomuarit që kërkojnë punë, të dhënat tregojnë një përqendrim të lartë te grup-moshat e reja:
• 5,370 persona janë të moshës 15-24 vjeç;
• 4,323 persona i përkasin grup-moshës 25-29 vjeç;
• 9,693 persona në total janë nën moshën 30 vjeç, që përbëjnë rreth 55% të këtij grupi.
Ndërkohë, grupi i moshës 25-54 vjeç numëron 11,284 persona, ndërsa numri i të diplomuarve mbi 55 vjeç që mbeten jashtë tregut të punës është shumë më i ulët.
Struktura e papunësisë dhe arsyet kryesore
Në total, INSTAT vlerëson se gjatë vitit 2025 në Shqipëri kishte 107,548 persona të papunë. Përveç të diplomuarve, në këtë shifër përfshihen 45,764 persona me arsim të mesëm dhe 43,984 persona me arsim 8/9-vjeçar. Personat me diplomë universitare zënë rreth 16.5% të totalit të personave që kërkojnë punë në vend.
Si shkaqe kryesore të kësaj dukurie janë identifikuar:
• Mospërputhja e profileve: Kërkesa e ekonomisë shqiptare në sektorë si turizmi, shërbimet, ndërtimi dhe tregtia nuk përputhet gjithnjë me profilet akademike të të diplomuarve.
• Mungesa e përvojës: Të rinjtë shpesh hyjnë në treg pa aftësitë teknike, digjitale apo gjuhësore që kërkohen nga punëdhënësit.
• Pritshmëritë e larta: Një pjesë e të diplomuarve hezitojnë të pranojnë vende pune me paga të ulëta ose që nuk lidhen me profesionin e tyre, duke zgjatur periudhën e papunësisë.
Raporti vë në dukje se forcimi i bashkëpunimit midis universiteteve dhe kompanive, si dhe orientimi më i mirë i karrierës, mbeten pika kyçe për të lehtësuar kalimin nga arsimi në tregun e punës.