Në Sallën e Koncerteve të Universitetit të Arteve, më 24 janar 2026, u mbajt mbrëmja përkujtimore për regjisorin Dhimitër Anagnosti, në 90-vjetorin e lindjes së tij. Regjisori, një nga figurat themeluese të kinematografisë shqiptare, u nda nga jeta më 1 shtator 2025.
Mbrëmja u shoqërua nga fragmente muzike të filmave të tij, projektime foto nga arkivi familjar si dhe kujtime nga miq, kolegë, studentë e familjarë. Të pranishmit e cilësuan Anagnostin si “poet i filmit”, për gjuhën e tij kinematografike ndjeshme, humane dhe poetike, që la gjurmë të pashlyeshme në identitetin e kinemasë shqiptare.
Fjalimi i Rozës Anagnosti
Bashkëshortja e regjisorit, aktorja Roza Anagnosti, foli për kontributin shumëdimensional të tij si poet filmi, regjisor, skenarist e shkrimtar. Ajo theksoi modestinë, fisnikërinë dhe përkushtimin e tij si familjar model, si dhe guximin në përballjen me sëmundjen e fundit.
“Dhimitri mbeti gjithmonë mirënjohës ndaj dashurisë që mori nga publiku, nga kolegë të respektuar për punën e tij të jashtëzakonshme në dobi të kulturës si artist, intelektual e si qytetar”, u shpreh ajo. Roza Anagnosti shprehu mirënjohje në emër të vajzave Juna dhe Era, duke kujtuar se arti i filmit mbart mundin e shumë krijuesve, disa prej të cilëve ishin të pranishëm e disa të tjerë jo.
Ajo e përshkroi karrierën e bashkëshortit si rrugëtim të dhimbshëm dhe të bukur, duke theksuar privilegjin e saj për 61 vjet bashkëjetesë dhe krijimtari të përbashkët.
Kujtime nga familjarët dhe kolegët
Vajza Era (ose Eva, sipas një burimi) ndau kujtime intime familjare, duke e portretizuar atin si figurë frymëzuese në profesion e në vlera familjare. Kolegët vlerësuan vizionin, ndjeshmërinë sociale dhe integritetin artistik të Anagnostit, që formësoi breza artistësh.
Aktiviteti shërbeu si moment mirënjohjeje për trashëgiminë e tij, e cila jeton në filmat, kujtesën kolektive dhe frymëzimin për brezat e rinj.
Përditësime
Ministria e Turizmit, Kulturës dhe Sportit mbështeti zyrtarisht mbrëmjen përkujtimore.
Zhvillime të tjera:
- Kolegët interpretuan poezitë e Dhimitër Anagnostit nga vepra Treni ADN.
- U lexua amaneti i tij: „Unë po iki, ju lutem m’i vadisni filizat.“
- Marjeta Larja, Era Anagnosti dhe Driada Dervishi dhanë citate të reja.
Driada Dervishi organizoi mbrëmjen përkujtimore për Dhimitër Anagnosti në 90-vjetorin e lindjes.
Zhvillime kryesore:
- Era Anagnosti foli për herë të parë në skenë.
- Roza Anagnosti zbuloi amanetin në një shënim të veçantë për ditëlindjen e parë pa të.
Marjeta Larja komentoi: „Na solli vërtet të gjitha emocionet e atyre viteve shumë të bukura. Dhimitër Anagnosti ka qenë një profesor për të gjithë“.
Era Anagnosti shtoi: „Ishte e jashtëzakonshme mënyra si bashkëpunonte me të gjithë, jo vetëm aktorët, por edhe kameramanët dhe të gjithë të tjerët“.
Driada Dervishi shpjegoi: „Doja të sillja momente që i kanë formësuar të gjithë... sa shumë i ka dhënë jo vetëm kinematografisë, por edhe historisë së kombit“.
Roza zbuloi se shënimi i amanetit ishte në studio dhe u plotësua sonte, pesë muaj pas vdekjes së Dhimitër Anagnostit.