Ministri i Jashtëm i Gjermanisë, Johann Wadephul, deklaroi se shqetësimet për sigurinë në Atlantikun e Veriut, përfshirë Groenlandën, duhet të trajtohen brenda kuadrit të aleancës së NATO-s. Ai e bëri këtë deklaratë gjatë një ndalese në Islandë, në rrugën drejt Uashingtonit, ku pritet të takohet me Sekretarin amerikan të Shtetit, Marco Rubio.
Sipas tij, nëse presidenti amerikan shqyrton kërcënime nga anije ose nëndetëse ruse ose kineze në këtë rajon, vendet e NATO-s mund të gjejnë përgjigje të përbashkëta. Më herët, agjencia Bloomberg raportoi se një grup vendesh evropiane, i udhëhequr nga Britania e Madhe dhe Gjermania, po diskuton plane për forcimin e pranisë ushtarake në Groenlandë. Kjo iniciativë synon t’i tregojë presidentit të SHBA-së, Donald Trump, se Evropa e merr seriozisht sigurinë në Arktik.
Gjermania pritet të propozojë krijimin e një misioni të përbashkët të NATO-s për mbrojtjen e rajonit të Arktikut, sipas burimeve të njohura me planet. Disa shtete të NATO-s, përfshirë Britaninë e Madhe, kanë mbështetur zgjerimin e pranisë së aleancës në Arktik, me një propozim për një mision mbikëqyrjeje të quajtur Arctic Sentry. Kjo synon të garantojë sigurinë në këtë rajon strategjik.
Presidenti Trump ka deklaruar se Shtetet e Bashkuara duhet ta marrin Groenlandën për të parandaluar Rusinë ose Kinën që ta kontrollojnë atë në të ardhmen. Ai ka pohuar se anije ruse dhe kineze po operojnë pranë Groenlandës, pretendime që janë mohuar nga vendet skandinave. Trump u shpreh i palëkundur ndaj thirrjeve të NATO-s, duke theksuar se po flasim për blerje, jo për qira, dhe se pronësia ka vlerë afatgjatë dhe psikologjike.
Kina ka reaguar ashpër kundër qëndrimit amerikan. Zëdhënësja e Ministrisë së Jashtme kineze, Mao Ning, deklaroi se Arktiku është në interesin e përgjithshëm të bashkësisë ndërkombëtare dhe se aktivitetet kineze synojnë paqen, stabilitetin dhe zhvillimin e qëndrueshëm në përputhje me ligjin ndërkombëtar. Ajo akuzoi SHBA-në se po ndjek interesat egoiste duke përdorur vendet e tjera si justifikim dhe theksoi nevojën për respektimin e të drejtave të të gjitha vendeve në rajon.
Përditësime
Donald Trump mohoi se diskutimet midis Gjermanisë dhe Britanisë për forcimin e sigurisë në Arktik në kuadër të NATO-s ndryshojnë vlerësimin e tij. Ai e bëri këtë deklaratë gjatë një interviste në Air Force One me një gazetar. Trump iu referua gjithashtu intervistës së tij të javës së kaluar në New York Times, ku diskutoi vlerën psikologjike të pronësisë së Groenlandës. Ndërkohë, Johann Wadephul, ministri gjerman, deklaroi gatishmërinë e Gjermanisë për të kontribuar më shumë në sigurinë ushtarake.
Bashkimi Evropian lëshoi një deklaratë të përbashkët që thekson se Groenlanda i përket popullit të saj, ndërsa SHBA mbetet partner i rëndësishëm për sigurinë në Arktik. Sipas ministrit gjerman Wadephul, shqetësimet për Groenlandën trajtohen në NATO. Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, deklaroi se aleatët ndajnë një mendim të përbashkët për rëndësinë e Arktikut si pjesë e territorit të NATO-s. Ai theksoi rreziqet nga Rusia dhe Kina, si dhe ndryshimin e qëndrimit të aleancës vitin e kaluar, me kërkesë të vendeve nordike.
Ministri gjerman Wadephul minimizoi rrezikun e një sulmi amerikan ndaj Groenlandës. Ai tha se nuk ka tregues se kjo merret seriozisht nga qeveria e SHBA-së.
NATO harton plane më të forta për sigurinë në Arktik. Këto plane do të diskutohen me partnerët amerikanë.
Vizita e Wadephul në Uashington vjen para një takimi të pritshëm të Marco Rubio me zyrtarë nga Danimarka dhe Groenlanda më vonë këtë javë.
Donald Trump përsëriti të dielën se SHBA do ta marrë Groenlandën 'në një mënyrë ose në një tjetër'. Ai sqaroi se nuk flitet për qiradhënie, por aneksim.
Një delegacion kongresmenësh amerikanë, përfshirë senatorët Chris Coons dhe Tom Tillis, udhëton të premten dhe të shtunën në Kopenhagë. Ata do të diskutojnë forcimin e sigurisë në Arktik dhe marrëdhëniet tregtare.
Donald Trump pranoi se mund të zgjedhë mes aneksimit të Groenlandës dhe largimit të SHBA-së nga NATO-ja, duke deklaruar se aleanca pa Amerikën nuk tremb Russinë ose Kinën. Ai talli mbrojtjen aktuale të ishullit si 'dy slita tërhequr nga qen'. Qeveria e Nuuk-ut lëshoi një deklaratë zyrtare kundër çdo kontrolli nga SHBA, duke theksuar se siguria sigurohet përmes NATO-së. Sekretari i përgjithshëm i NATO-së, Mark Rutte, u përpoq për ndërmjetësim, duke thënë se aleatët bien dakord për rëndësinë strategjike të Arktikut dhe rreziqet nga Rusia dhe Kina. Komisioneri i BE-së për zgjerimin, Andrius Kubilius, paralajmëroi se një pushtim ushtarak i Groenlandës nga SHBA do të shënonte fundin e NATO-së.
Johann Wadephul dhe Marco Rubio u takuan sot në Uashington dhe deklaruan se çështja e sigurisë në Atlantikun e Veriut duhet të zgjidhet brenda kornizës së NATO-s.