Një raport zyrtar i publikuar nga Departamenti amerikan i Shtetit në fund të muajit maj, në përgjigje të një kërkese nga Kongresi amerikan, shënon një ndryshim në qasjen e Shteteve të Bashkuara ndaj rajonit të Ballkanit Perëndimor. Dokumenti thekson se epoka e ndërtimit të shteteve nën udhëheqjen amerikane ka përfunduar, duke ia lënë vendin një modeli të fokusuar te stabiliteti dhe partneritetet me përfitim të ndërsjellë.
Sipas raportit, angazhimi i SHBA-së nuk do të jetë më i përqendruar te ndërhyrjet për rindërtim apo përpjekjet për shpëtimin e rajonit, por te bashkëpunimi ekonomik. Kjo politikë zhvendos rolin tradicional të sigurisë dhe atë politik në një plan të dytë.
Sfidat e zhvendosjes drejt pronësisë lokale
Bashkëpunëtorja e Institutit Amerikan të Ndërmarrjeve, Heather Conley, ka identifikuar Bosnje e Hercegovinën dhe Kosovën si vendet më të ekspozuara ndaj rreziqeve nga kjo qasje. Ajo shprehet se ky ndryshim mbart sfida specifike për shkak të veçorive të secilit vend:
- Bosnje e Hercegovina: Përballet me një strukturë shtetërore të fragmentuar dhe tensione të thella etnike.
- Kosova: Vazhdon të ketë mosmarrëveshje me Serbinë dhe mbështetet nga bashkësia ndërkombëtare për çështje të sigurisë.
Conley paralajmëroi se zhvendosja drejt parimit të "pronësisë lokale", pa një udhëheqje të qartë dhe një strategji të detajuar, mund të thellojë bllokadat ekzistuese dhe të forcojë aktorët nacionalistë. Megjithatë, ajo pranon se zgjidhjet e imponuara nga jashtë nuk kanë rezultuar të suksesshme në të kaluarën.
Institucionet në Kosovë dhe Bosnje e Hercegovinë nuk kanë dhënë komente zyrtare lidhur me dokumentin e publikuar nga autoritetet amerikane.
Përditësime
Në kuadër të diskutimeve për strategjinë amerikane në Ballkanin Perëndimor, analistja e lartë Heather Conley ka kundërshtuar zgjidhjet e imponuara nga jashtë. Në një intervistë për programin 'Expose' të Radios Evropa e Lirë, ajo theksoi se modele të tilla nuk janë funksionale për rajonin. Deri në momentin e publikimit, institucionet në Kosovë dhe Bosnje e Hercegovinë nuk kanë dhënë komente lidhur me këto qëndrime.
Analistja Heather Conley vlerëson se marrëveshjet aktuale mes Kosovës dhe Serbisë kanë nxitur nacionalizmin në të dyja palët. Duke konsideruar dështimin e zgjidhjeve të imponuara, ajo bën thirrje për një qasje të re strategjike amerikane për të zhbllokuar ngërçin politik në rajon.