Nevenka Tromp e quan të tepruar kërkesën për 45 vjet burg ndaj Hashim Thaçit

Nevenka Tromp, ish-hetuesja e Tribunalit Penal Ndërkombëtar për ish-Jugosllavinë dhe profesoreshë në Universitetin e Amsterdamit në Holandë, ka komentuar kërkesën e Zyrës së Prokurorit të Specializuar të Dhomave të Specializuara të Kosovës për një dënim prej 45 vjetësh burg ndaj Hashim Thaçit.

Sipas Trompit, ky njoftim nuk është thjesht një zhvillim procedural, por një moment domethënës për drejtësinë penale ndërkombëtare. Ajo nxit pyetjen nëse kërkesat për dënim përfaqësojnë zbatimin e ligjit apo demonstrimin e pushtetit. Dënimi në këtë fushë nuk është simbolik, por krahasues, kumulativ dhe i mbështetur në jurisprudence të zhvilluar nga Tribunali Penal Ndërkombëtar për ish-Jugosllavinë dhe ai për Ruandën.

Një kërkesë e tillë e vendos rastin në majë të spektrit ndëshkues, pranë krimeve më të rënda dhe formave më të gjera të përgjegjësisë. Tromp e quan këtë ndjekje penale të tepruar, kur ambicia e prokurorisë tejkalon disiplinën e provave. Kjo nuk është devijim i rastësishëm, por tundim i përsëritur në sistemet ndërkombëtare, ku prokuroria ka përparësi strukturore ndaj mbrojtjes.

Shembulli i Tihomir Blaškić

Tromp përmend rastin e Tihomir Blaškić, i akuzuar për krime në Bosnjën Qendrore në 1993-1994. Ai mbante pozicion komandues de jure brenda HVO-së dhe u dënua fillimisht me 45 vjet burg nga Dhoma e Shkallës së Parë. Në apel, teoria e prokurorisë u shemb kryesisht: përgjegjësia e komandës u kufizua dhe dënimi u ul në 9 vjet.

Krahasimi me raste të tjera

Në kontrast, figura si Ratko Mladić dhe Radovan Karadžić morën dënime të përjetshme për gjenocid të kryer për vite, në territore të gjera dhe me mijëra viktima. Rastin e Thaçit e sheh si joproporcional: periudhë më e shkurtër kohore, shtrirje territoriale më e ngushtë, numër i kufizuar viktimash, shumica shqiptarë të Kosovës. Thaçi nuk kishte pozicion komandues de jure, por teori de facto në UÇK, me struktura të fragmentuara.