Partia e Lirisë ka kërkuar zyrtarisht ngritjen e një komisioni hetimor parlamentar për të verifikuar ligjshmërinë e shoqërisë shtetërore të armatimeve KAYO. Sekretari i Përgjithshëm i kësaj force politike, Tedi Blushi, e cilësoi këtë model si një arkitekturë që shmang auditimin e Kontrollit të Lartë të Shtetit dhe rregullat e prokurimit publik.
Sipas opozitës, ndonëse KAYO është një shoqëri me 100% kapital shtetëror në varësi të Ministrisë së Mbrojtjes, ajo ka themeluar katër kompani të përbashkëta me partnerë privatë: Timak Defence, Advanced Arms Technology, MKD dhe Guna Tactical. Deputeti Blushi theksoi se në shumicën e këtyre shoqërive, shteti zotëron vetëm një pjesë të vogël të aksioneve, çka bën që ato t'i shmangen kontrollit ligjor.
Si ilustrim, opozita përmendi rastin e Timak Defence, ku KAYO zotëron 20% të aksioneve, ndërsa kompania ka përfituar deri në 30 milionë euro nga buxheti i shtetit pa iu nënshtruar një gare konkurruese. Po ashtu, u raportua se te shoqëria Guna Tactical, shteti zotëron aktualisht 49% të aksioneve, pasi ka humbur kontrollin mazhoritar në maj të vitit 2026.
Ish-zv.ministrja e Financave, Irena Beqiraj, argumentoi se ky mekanizëm i “korporatizimit të shtetit” shkel gurin e themelit të qeverisjes financiare. Ajo vuri në dukje se përzgjedhja e partnerëve privatë pa procese konkurruese dhe mungesa e kontrollit mbi çmimet krijojnë hapësira për korrupsion. Sipas Beqiraj, ky model po shtrihet përtej sektorit të mbrojtjes, duke përfshirë tashmë edhe shërbimet IT dhe sektorin e shëndetësisë për sigurimin e barnave.
Opozita kërkon që komisioni hetimor të verifikojë marrëveshjet kontraktuale, prodhimin dhe tregtimin e pajisjeve strategjike, duke theksuar rëndësinë e garantimit të interesit publik dhe transparencës në përdorimin e parave të taksapaguesve.
Përditësime
Dokumentet e reja zbulojnë se shoqëria shtetërore KAYO ka krijuar një rrjet prej katër kompanish të përbashkëta, të cilat janë të përjashtuara nga auditimi i Kontrollit të Lartë të Shtetit (KLSH). Strukturat e identifikuara janë Timak Defence, Advanced Arms Technology, MKD dhe Guna Tactical. Sipas të dhënave, KAYO zotëron 20% të aksioneve në tre kompanitë e para dhe 49% në Guna Tactical. Opozita ka identifikuar gjithashtu Ron Yeffet si një nga figurat kryesore të lidhura me këtë skemë operacionale.
Dokumentet e reja financiare zbardhin detaje të bujshme mbi strukturën e kompanive të lidhura me modelin KAYO. Më 17 qershor 2025, 49% e aksioneve në një prej subjekteve të përfshira iu shitën Ron Yeffet për një vlerë simbolike prej 490 euro. Të dhënat zyrtare tregojnë se deri në qershor 2026, Timak Defence ka përfituar 26 milionë euro nga buxheti i shtetit, ndërsa Guna Tactical ka arkëtuar 8 milionë euro deri në maj 2026. KAYO, kompania shtetërore nën varësinë e Ministrisë së Mbrojtjes, mbetet në qendër të proceseve të prokurimit që kanë shkaktuar përplasje politike.