Aivo Orav, ambasadori i Bashkimit Evropian në Kosovë, në një bashkëbisedim me gazetarë disa ditë para përfundimit të mandatit të tij 19-mujor, foli për zhvillimet në rrugën e Kosovës drejt BE-së.
Ai vlerësoi se lufta në Ukrainë ka dhënë një moment të ri për zgjerimin e BE-së, duke krijuar mundësi për Kosovën dhe Serbinë. "Kjo është një mundësi si për Kosovën ashtu edhe për Serbinë", tha Orav, duke theksuar dialogun si element kyç. Normalizimi i marrëdhënieve me Serbinë është i nevojshëm për integrimin e Kosovës.
Fundi i masave ndëshkuese
Orav deklaroi se periudha e masave ndëshkuese ndaj Kosovës ka përfunduar, duke hapur rrugë për bashkëpunim të ri. "Masat kanë mbetur prapa nesh dhe tani duhet të ecim përpara", u shpreh ai. Kjo arritje erdhi pas konsensusit mes vendeve anëtare të BE-së. Ai vlerësoi harmonizimin e politikës së jashtme të Kosovës me atë të BE-së, veçanërisht në sanksione.
Ligji për të Huajt si frymëzim
Zbatimi i Ligjit për të Huajt, i dakordësuar më 14 mars mes kryeministrit Albin Kurti dhe emisarit Peter Sorensen, cilësohet frymëzim për vendet e BE-së në trajtimin e aplikacionit të Kosovës. Ligji parashikon leje të përkohshme të qëndrimit për punonjësit e institucioneve arsimore dhe shëndetësore në veri. Këto lista u ofruan pas konsultimeve, duke mundësuar integrimin pa ndërprerje shërbimesh. Orav theksoi se zbatimi nuk ndodh brenda natës.
Dialogu dhe Asociacioni
Dialogu përfshin edhe Asociacionin e komunave me shumicë serbe, të cilin e dinë mirë Qeveria, Beogradi dhe Sorensen. Orav rikujtoi se drafti duhet dërguar Gjykatës Kushtetuese dhe se diplomacia kërkon fleksibilitet. Ai përmendi rifitimin e besimit ndaj BE-së pas vizitës së Kaja Kallas vitin e kaluar, duke përfshirë edhe komunitetin serb. Shprehu shpresë për zgjidhjen e konfuzionit politik në Kosovë, përfshirë zgjedhjen e presidentit, dhe për takim mes Kurti dhe Aleksandar Vuçiq, të ftuar nga Kallas.
Përditësime
Orav deklaroi se strukturat paralele të arsimit dhe shëndetësisë serbe janë çështje të ndërlikuara për t’u trajtuar në dialog, me shpërbërje të pashmangshme, por “dita nuk është afër”.
Ai theksoi se gjatë zbatimit të Ligjit për të Huajt nuk duhet të ketë ndërprerje të shërbimeve për komunitetin serb.
Orav shprehu shpresë për zgjedhjen e “presidentit apo presidentes” për sqarim politik.
Orav deklaroi se çështja e Asociacionit 'nuk do të zhduket'. BE insiston për dërgimin në Gjykatën Kushtetuese, që nuk ka ndodhur ende dhe pengon procesin drejt BE-së.
Sipas Sorensen, Asociacioni siguron vazhdueshmëri shërbimesh për komunitetin serb, brenda kornizës së dialogut BE.
Situata në veri stabilizohet me transferimin e pushtetit në komunat me shumicë serbe, duke zgjidhur problemet e mëparshme.
Orav tha se BE do të jetë e kënaqur me çdo vendim të Gjykatës Kushtetuese për dekretin e presidentes.
Ai përmendi marrëveshjen për Ligjin për automjete në krahasim me Ligjin për të huajt.
Për strukturat paralele, Orav shtoi: "Duam që strukturat e arsimit dhe shëndetësisë të mbijetojnë".
BE konfirmon gatishmërinë për të nisur programe dhe projekte të reja me Kosovën sa më shpejt të jetë e mundur.
- Aplikimi i Kosovës për anëtarësim në BE nuk ka avancuar për shkak të pengesave të mëparshme, por pritet dinamikë e re.
- Marrëveshja e 14 marsit vlerësohet si arritje e madhe, duke treguar se kompromiset janë të mundshme në dialog.