Ministri i Turizmit, Kulturës dhe Sportit, Blendi Gonxhja, bëri të ditur se programi kombëtar për rijetëzimin e kullave të veriut po kalon nga faza e evidentimit dhe projektimit drejt ndërhyrjeve fizike. Projekti po zhvillohet në bashkëpunim me GIZ-in dhe Agjencinë Shtetërore të Kadastrës (ASHK), me synimin që brenda vitit 2027 të nisin investimet e drejtpërdrejta buxhetore.
Një hallkë thelbësore e këtij procesi mbetet formalizimi i pronësisë. Deri tani, janë trajtuar 697 raste pronësie në qarqet Dibër, Shkodër, Lezhë dhe Kukës. Statusi i këtyre rasteve është si vijon:
• 180 raste kanë përfunduar me vendim ose janë pajisur me certifikatë pronësie.
• 50 raste janë certifikuar më parë.
• 73 raste janë në pritje të plotësimit të dokumentacionit.
• 175 raste rezultojnë ende pa aplikim.
• 6 raste janë në proces afishimi.
Në aspektin teknik, ministri Gonxhja njoftoi se janë hartuar 28 projekte konceptuale restaurimi, të cilat janë realizuar në bashkëpunim me Fakultetin e Arkitekturës të Universitetit Politeknik të Tiranës (UPT). Këto projekte do të shërbejnë si modele për ndërhyrjet e ardhshme.
Prioriteti i parë i programit do të jenë 64 kulla të cilat gëzojnë statusin e Monumentit të Kulturës, sidomos ato që janë në gjendje rreziku ose që kanë dokumentacionin e pronësisë të rregulluar. Synimi përfundimtar i këtij procesi nuk është vetëm restaurimi fizik, por edhe kthimi i kullave në objekte funksionale si bujtina, agroturizme, muze dhe qendra mikpritjeje, për të nxitur zhvillimin ekonomik dhe turistik në zonat e veriut.