Qeveria shqiptare ka prezantuar një reformë të gjerë në administrimin e pronave përmes krijimit të Agjencisë Shtetërore të Pronës (ASHP). Ky institucion do të përqendrojë kompetencat që aktualisht ndahen mes Agjencisë Shtetërore të Kadastrës (ASHK) dhe Agjencisë së Trajtimit të Pronës (ATP), duke mbuluar regjistrimin e pasurive, administrimin e pronave shtetërore, legalizimet dhe proceset e kompensimit të ish-pronarëve.
Strukturimi dhe Drejtimi i ASHP-së
Agjencia e re do të organizohet në nivel qendror dhe vendor. Në nivelin qendror, ajo do të drejtohet nga një Këshill Drejtues me 9 anëtarë dhe një Drejtor i Përgjithshëm, i cili do të emërohet dhe shkarkohet nga Kryeministri. Projektligji synon vendosjen e një harte unike kombëtare dhe përmirësimin e shërbimeve, duke përfshirë korrigjimin pa pagesë të gabimeve në hartat kadastrale të shkaktuara nga strukturat shtetërore.
Masat Ndëshkuese dhe Afatet
Për të forcuar përgjegjshmërinë, drafti parashikon gjoba për punonjësit që shkaktojnë vonesa ose humbje dokumentacioni, të cilat variojnë nga 5 mijë deri në 500 mijë lekë. Për procesin e legalizimeve, projektligji parashikon përshpejtimin e procedurave për vendimmarrje brenda 30 ditëve kundrejt një tarife shtesë, me objektivin final të përmbylljes së këtij procesi deri në vitin 2028.
Sfidat e Trashëguara
Reforma përballet me një barrë financiare të konsiderueshme. Sipas të dhënave nga projektligji, ekzistojnë 96 vendime gjyqësore lidhur me ATP-në, ku 15 prej tyre janë përfundimtare me vlerë 1.19 miliardë lekë, ndërsa 81 vendime të tjera janë në shqyrtim me një ekspozim financiar prej rreth 2.95 miliardë lekësh. Gjatë regjistrimit fillestar të pronave, qytetarëve do t'u njihet një afat prej 45 ditësh për të paraqitur pretendimet e tyre.
Përditësime
Projektligji për Agjencinë Shtetërore të Pronës (ASHP) detajon strukturën qeverisëse dhe kompetencat operacionale të institucionit të ri. ASHP do të udhëhiqet nga një Këshill Drejtues me 9 anëtarë, ndërsa Drejtori i Përgjithshëm do të emërohet direkt nga Kryeministri. Reforma vendos procedurën për kalimin e tokës bujqësore te poseduesit, përmes listave që kërkojnë miratimin e këshillave bashkiakë. Gjithashtu, institucioni do të marrë mandat të plotë për administrimin e pronave shtetërore dhe menaxhimin e procesit të kompensimit për ish-pronarët.