Çështja e kryetarit të Bashkisë së Tiranës, Erion Veliaj, është përfshirë në raportin e katërt të monitorimit të zbatimit të Kartës Evropiane të Vetëqeverisjes Vendore në Shqipëri. Raporti është hartuar nga Kongresi i Autoriteteve Lokale dhe Rajonale i Këshillit të Evropës dhe iu dorëzua Kongresit më 7 tetor 2026. Pritet të miratohet më 27 tetor.
Duke iu referuar vlerësimeve të Komisionit të Venecias, raportuesit theksojnë se paraburgimi i zgjatur i kryetarëve të bashkive duhet trajtuar me kujdes të veçantë. Sipas raportit, kjo masë mund të vërë në pikëpyetje të drejtat individuale të kryetarëve sipas Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut, si edhe të drejtat e votuesve që i kanë zgjedhur. Raportuesit sqarojnë se komentimi i procedimeve penale në vijim është jashtë fushëveprimit të dokumentit.
Raporti përshkruan zhvillimet institucionale në çështjen e Veliajt. Në shkurt të vitit 2025, SPAK e arrestoi me akuza për korrupsion; që prej asaj kohe, ai mbahet në paraburgim. Në shtator të po atij viti, Këshilli Bashkiak i Tiranës votoi për shkarkimin e tij, duke u mbështetur te mungesa në vendin e punës për më shumë se tre muaj. Qeveria nxori dekret shkarkimi dhe, me dekret presidencial, u caktuan zgjedhje të parakohshme në kryeqytet.
Në nëntor të vitit 2025, Gjykata Kushtetuese e cilësoi shkarkimin antikushtetues, e riktheu Veliajn në postin e kryetarit të bashkisë dhe anuloi zgjedhjet e parakohshme. Megjithatë, raporti vëren se ai nuk mund t’i ushtrojë funksionet në praktikë, pasi vazhdon të mbahet në paraburgim.
Në maj të vitit 2026, Gjykata Kushtetuese pranoi pjesërisht ankimin e Veliajt kundër masës së paraburgimit dhe ia ktheu çështjen Gjykatës së Lartë për shqyrtim. Sipas raportit, vendimi i mëparshëm për paraburgimin nuk kishte arsyetim të mjaftueshëm për proporcionalitetin e masës. Më 15 shtator 2026, Gjykata e Lartë la në fuqi urdhrin e paraburgimit.
Dokumenti vëren gjithashtu se Shqipëria renditet ndër vendet evropiane me nivelet më të larta të paraburgimit dhe me kohëzgjatje mesatare relativisht të gjatë. Sipas një burimi të cituar në raport, 36 kryetarë bashkish, në detyrë ose ish-kryetarë, janë hetuar për akuza korrupsioni vitet e fundit.