Një raport i Ministrisë së Mjedisit, i dorëzuar më 23 tetor 2026 pranë Komisionit Ekonomik të Kombeve të Bashkuara për Evropën (UNECE), vlerëson se Shqipëria ka humbur rreth 100 mijë hektarë pyje që prej viteve 2000. Dokumenti shqyrton zhvillimet e sektorit gjatë viteve 2025–2026 dhe perspektivën për vitin 2027, në prag të sesionit të 84-t të Komitetit për Pyjet dhe Industrinë Pyjore të UNECE, të planifikuar për 4–6 nëntor 2026.
Sipas raportit, fondi kombëtar pyjor dhe kullosor përfshin 1 731 891 hektarë, bazuar në të dhënat e INSTAT-it për vitin 2025. Megjithatë, rreth 71% e sipërfaqeve pyjore përbëhet nga cungishte, zona shumë të degraduara ose shkurre të ulëta, ndërsa vëllimi i lëndës drusore në këmbë mbetet i ulët.
Dokumenti ia lidh humbjen e pyjeve prerjeve intensive, rrëshqitjeve të tokës, erozionit, mbikullotjes dhe përdorimit të druve për ngrohje. Sipas raportit, këto procese kanë tejkaluar ritmin natyror të rritjes së pyjeve, duke pakësuar rezervat drusore dhe duke ulur cilësinë e tyre. Degradimi lidhet gjithashtu me rritjen e rrezikut nga përmbytjet, erozionin, uljen e pjellorisë së tokës dhe humbjen e biodiversitetit.
Tregu i druve dhe kontrolli
Raporti citon një studim sektorial të vitit 2021, sipas të cilit 80–90% e tregut të druve të zjarrit vlerësohej informal. Kjo shifër nuk është matje e re për vitin 2026. Studimi vëren se druri mbetet burim i rëndësishëm energjie për familjet rurale: konsumi mesatar i familjeve që përdorin dru është 5,36 metra kub në vit, ndërsa për ato që mbështeten vetëm te drutë arrin 6,4 metra kub. Sipas autoriteteve vendore të përfshira në studim, kërkesa tejkalon sasinë që mund të sigurohet ligjërisht dhe në mënyrë të qëndrueshme.
Moratoriumi për prerjen e pyjeve, i vendosur në shkurt 2016, lidhet në raport me forcimin e kontrollit formal. Kundërvajtjet administrative të regjistruara në fondin pyjor ranë nga 443 në vitin 2015 në 2 në vitin 2024. Raporti thekson se rënia e shkeljeve të regjistruara nuk dëshmon vetvetiu zhdukjen e shfrytëzimit të paligjshëm. Ai evidenton vështirësi në gjurmimin e lëndës drusore dhe probleme strukturore që pengojnë industrinë përpunuese.
Sipas Albanian Post, Shqipëria nuk ka sistem kombëtar të unifikuar për gjurmimin e drurit nga prerja deri te shitja, dhe shumë operatorë përdorin dokumente në letër. Ky burim shton se mbi 90% e paneleve prej druri të përdorura nga industria vendase e mobilieve importohen. Në vitin 2023, importet e lëndës drusore të sharruar arritën rreth 26,86 milionë dollarë, kryesisht nga Mali i Zi, Bosnja dhe Hercegovina dhe Finlanda. Raporti vlerëson gjithashtu se rrugët pyjore të papërshtatshme, makineritë e vjetruara dhe puna manuale shkaktojnë humbjen e 25–30% të vëllimit të përdorshëm gjatë transportit.