Rumania po përballet me një krizë të rënduar energjetike, pasi niveli i ulët i lumit Danub detyroi operatorin shtetëror Nuclearelectrica të shkëpusë nga rrjeti edhe reaktorin e dytë të centralit bërthamor të Cernavodës. Njësia e parë ishte ndaluar që në fund të muajit korrik për të njëjtat arsye hidrologjike. Të dy reaktorët, me kapacitet prej 706 megavatësh secili, janë vendimtarë për sistemin energjetik rumun, pasi mbulojnë rreth 20% të kërkesës kombëtare për energji elektrike.
Për të shmangur mbylljen e plotë, autoritetet ndërmorën masa të pazakonta dhe të kushtueshme, duke investuar mbi 2,0 milionë euro për të ndërhyrë në rrjedhën e lumit. Këto masa përfshinë thellimin e shtratit të lumit, shpërthimin e pengesave shkëmbore dhe fundosjen e mauneve të mbushura me gurë pranë Kanalit Bala për të drejtuar ujin drejt centralit. Megjithatë, këto përpjekje rezultuan të pamjaftueshme përballë thatësirës së zgjatur.
Në përgjigje të krizës, qeveria ka shpallur gjendje emergjence energjetike për të gjithë muajin gusht. Ministria e Energjisë ka vënë në punë një termocentral me linjit prej 330 megavatësh dhe po shfrytëzon kapacitetet ndërkufitare prej 4,000 megavatësh për të siguruar importin e energjisë nga vendet e tjera evropiane. Autoritetet u kanë bërë thirrje qytetarëve dhe kompanive për kursim vullnetar të energjisë, ndërsa kanë hartuar një plan emergjence për ndërprerje të shkallëzuara të furnizimit për konsumatorët industrialë, nëse situata do të përkeqësohet. E njëjta situatë me nivelin e ulët të Danubit po kërcënon gjithashtu centralin bërthamor Paks në Hungari.
Përditësime
Autoritetet e centralit bërthamor të Cernavodës konfirmuan shkëputjen përfundimtare të reaktorit të dytë nga rrjeti kombëtar, për shkak të niveleve kritike të ujit në lumin Danub. Pavarësisht përpjekjeve teknike për të ruajtur operimin, përfshirë heqjen e një pengese shkëmbore për të lehtësuar rrjedhën, niveli i ulët i ujit e bëri të pamundur ftohjen e sistemit. Secili prej dy reaktorëve të centralit ka një kapacitet prej 706 megavatësh. Ndërprerja vjen ndërsa kërkesa për energji elektrike është rritur ndjeshëm për shkak të valës së të nxehtit gjatë muajit gusht.
Centrali bërthamor i Cernavodës ndërpreu sot operacionet, duke shënuar mbylljen e parë të plotë të tij në 23 vitet e fundit. Për të kompensuar mungesën e energjisë, Rumania filloi importet e drejtpërdrejta nga Ukraina.
Drejtori i centralit, Romeo Urjan, deklaroi se puna nuk do të rinisë për të paktën 10 ditët e ardhshme, duke konfirmuar kohëzgjatjen e krizës teknike. Analiza e Observatorit Kopernikus verifikoi se rrjedhja e Danubit ka arritur nivelin më të ulët në 34 vjet, një situatë e krahasueshme vetëm me mbylljen e vitit 2003. Ndikimi ekonomik po zgjerohet: kompanitë Dacia dhe Ford kanë ndërprerë prodhimin deri më 19 gusht për të kursyer energjinë elektrike në rrjet.
Centrali bërthamor i Cernavodës operon aktualisht pa asnjë prej reaktorëve të tij aktivë, pasi edhe njësia e dytë u shkëput nga rrjeti këtë të enjte. Reaktori i parë ishte mbyllur që gjatë muajit korrik. Këto dy reaktorë gjenerojnë zakonisht 20 për qind të energjisë elektrike në Rumani. Ministria e Energjisë ka njoftuar se po planifikon të kompensojë mungesën e prodhimit përmes burimeve të energjisë së rinovueshme, konkretisht përmes instalimeve diellore dhe të erës.
Autoritetet konfirmuan ndërprerjen 10-ditore të reaktorit të dytë të centralit të Cernavodës, pas një procesi shkëputjeje që zgjati katër orë. Ekspertët paralajmëruan se rënia e nivelit të ujit nën kufirin kritik rrezikon dëmtimin e pompave të ftohjes, riparimi i të cilave do të kërkonte nga 6 deri në 12 muaj. Për të zbutur luhatjet e shkaktuara nga ndryshimet klimatike, inxhinierët sugjeruan investime urgjente në sisteme baterish për stabilizimin e rrjetit.
Qeveria rumune ka kërkuar zyrtarisht nga Komisioni Evropian shtyrjen e afatit për mbylljen e termocentraleve me qymyr, si përgjigje ndaj krizës energjetike. Njëkohësisht, një bllok prej 300 MW në Rovinari është vendosur në rezervë për ndërhyrje urgjente, ndërsa kryetari i komisionit përkatës, Cristian Bușoi, konfirmoi se importet do të mbulojnë 700 MW të humbura nga ndalimi i reaktorit të dytë në Cernavodë. Ndërkohë, niveli i lumit Danub ka rënë në nivelin më të ulët të 30 viteve të fundit, duke shtuar presionin mbi infrastrukturën kritike.
Reaktori i parë i centralit bërthamor të Cernavodës u mbyll gjatë muajit korrik për shkak të niveleve të ulëta të ujit në Danub. Ky ndërprerje është e rrallë në histori, pasi një situatë e tillë është regjistruar vetëm një herë më parë, në vitin 2003. Për të kompensuar deficitin në prodhimin vendas, Rumania po siguron energji shtesë përmes importeve nga Hungaria dhe Bullgaria.
Kriza hidrike po zgjerohet në një nivel rajonal, duke ndikuar rëndë në sigurinë energjetike të Evropës Juglindore. Mbyllja e reaktorit të fundit në Cernavodë ka ndërprerë furnizimin thelbësor për Moldavinë, e cila importonte 60% të nevojave të saj nga ky central. Hungaria po shqyrton ndërtimin e një muri nënujor në Danub për të shmangur ndërprerjet në centralin bërthamor Paks, ndërsa nivelet e ujit në dy të tretat e rrjedhës së lumit kanë prekur nivelin më të ulët në 34 vitet e fundit. Në Francë, thatësira ka reduktuar prodhimin e energjisë bërthamore me 20% këtë javë, duke dëshmuar se kriza e ujit është shndërruar në një sfidë mbarëkontinentale për infrastrukturën kritike.
Kompania Nuclearelectrica njoftoi mbylljen e reaktorit të dytë në centralin bërthamor të Cernavodës. Ky vendim çon në ndërprerjen e plotë të prodhimit nga të dy reaktorët, të cilët së bashku sigurojnë 20% të prodhimit total të energjisë në Rumani. Kompania parashikon se operacionet nuk do të rinisin brenda 10 ditëve të ardhshme. Ndërkohë, në Francë, thatësira, nxehtësia dhe pushtimi nga kandilet e detit kanë prekur funksionimin e 13 nga 57 reaktorët bërthamorë të vendit.