Planet për organizimin e samitit të NATO-s në Shqipëri vitin e ardhshëm po përballen me pasiguri. Burime diplomatike dhe zyrtare, të cituara nga agjencia Reuters, bëjnë me dije se projekt-deklarata që do të diskutohet në samitin e javës së ardhshme në Ankara të Turqisë, nuk përmend mbajtjen e takimit të radhës në Shqipëri, ndonëse një vendim i mëparshëm kishte parashikuar këtë lokacion.
Shkaqet e pasigurisë
Pasiguria lidhet me dy faktorë kryesorë:
- Rezistencën e administratës së Presidentit Donald Trump ndaj zhvillimit të këtij samiti në Shqipëri.
- Pakënaqësinë e vendeve anëtare të NATO-s lidhur me nivelin e ulët të shpenzimeve për mbrojtjen nga ana e Tiranës.
Sipas burimeve të mirëinformuara, ekziston shqetësimi se mbajtja e një samiti në vend në vitin 2027 mund të shkaktonte reagime negative nga kreu i Shtëpisë së Bardhë. Po ashtu, aleatët evropianë po përpiqen të shmangin përplasjet e hapura me Trump gjatë samitit në Ankara, duke treguar përparim në përmbushjen e angazhimeve për rritjen e buxheteve ushtarake.
Reagimi zyrtar
Lidhur me këtë zhvillim, një zëdhënës i qeverisë shqiptare deklaroi për Reuters se "projektet janë drafte, jo vendime". Sipas palës shqiptare, dokumenti është ende në fazën e negociatave dhe përmbajtja e tij mund të ndryshojë. Aktualisht, teksti i projekt-deklaratës përmend vetëm se liderët presin takimin e radhës, pa specifikuar kohën ose vendin e saktë. Shtëpia e Bardhë dhe zyrtarët e NATO-s nuk kanë pranuar të komentojnë mbi këto raportime.
Përditësime
Samiti i NATO-s në Hagë caktoi Shqipërinë si nikoqire të takimit të radhës pas Turqisë. Megjithatë, Aleanca po shqyrton shfuqizimin e samiteve vjetore, ndërsa presidenti i zgjedhur i SHBA, Donald Trump, kërkon rritjen e shpenzimeve ushtarake në 5% të PBB-së. Në këtë kontekst, qeveria shqiptare ka konfirmuar angazhimin për të çuar buxhetin e mbrojtjes në 2.6% të PBB-së për vitin 2026.
Burime të Radio Evropa e Lirë konfirmojnë se Shqipëria nuk përfshihet në draft-deklaratën e samitit të Ankarasë, duke rënë ndesh me zotimin e samitit të Hagës për mbajtjen e takimit të radhës në territorin shqiptar. Njëkohësisht, NATO po shqyrton zyrtarisht shfuqizimin e samiteve vjetore, një masë që synon shmangien e tensioneve diplomatike me administratën e Donald Trump.
Më 30 qershor, qeveria shqiptare miratoi një akt normativ për rritjen e buxhetit të mbrojtjes, duke akorduar 10.3 miliardë lekë (përafërsisht 110 milionë euro) shtesë për këtë sektor. Ministri i Financave, Petrit Malaj, konfirmoi se ky vendim synon përmbushjen e standardeve të NATO-s, me objektivin që buxheti i mbrojtjes të arrijë 2.6% të PBB-së deri në vitin 2026.