Shoferët e kamionëve në vende të Ballkanit kanë bllokuar dhjetëra pikëkalime kufitare në shenjë proteste kundër pasojave të sistemit digjital Entry/Exit System (EES) të Bashkimit Evropian. Ngjarja ndodhi të mërkurën, më 28 janar 2026, në ditën e tretë të aksioneve, kryesisht drejt hapësirës Shengen.
Protestat u zhvilluan në Bosnje, Mal të Zi, Maqedoninë e Veriut dhe Serbi. Në pikëkalimin Bajakovo, më të rëndësishmin midis Kroacisë dhe Serbisë, u krijua një kolonë rreth dy kilometrash me kamionë, siç konfirmoi policia kufitare për agjencinë AFP.
Shkaqet e protestës
Shoqatat e spedicionerëve koordinuan bllokadat kundër sistemit EES, të zbatuar që nga tetori për personat nga vendet jo anëtare të BE-së. Ky sistem regjistron digjitalisht në një regjistër qendror të dhënat e udhëtimit dhe biometrike për hapësirën Shengen, duke synuar mbrojtjen e kufijve të jashtëm.
Problemi kryesor është rregullorja e qëndrimit: 90 ditë brenda 180 ditëve në BE. Kjo nuk është e re, por EES mundëson kontroll më të rreptë, duke çuar në arrestime të përsëritura të shoferëve, sipas Dhomës Serbe të Tregtisë (CCIS).
Humbjet ekonomike
CCIS deklaroi se ekonomitë e Ballkanit Perëndimor humbasin rreth 100 milionë euro në ditë nga vlera e eksporteve. Bashkimi Evropian është partneri kryesor tregtar për rajonin.
Kërkesat e organizatorëve
Organizatorët kërkojnë negociata për rregulla përjashtuese që garantojnë mungesën e arrestimeve të shoferëve si kusht për heqjen e bllokadave.
Reagimi i BE-së
Të hënën, më 26 janar 2026, zëdhënësi i Komisionit të BE-së komunikoi se autoritetet e Brukselit janë të vetëdijshëm për shqetësimet dhe po ndjekin situatën me vëmendje.
Përditësime
BE-ja përbën 60% të tregtisë së Ballkanit Perëndimor, sipas të dhënave zyrtare të BE-së, raporton Gazeta Tema.
Radio Evropa e Lirë raporton vonesa, rrezik për kontratat dhe dëme financiare për bizneset kosovare nga bllokadat kufitare.
Ekspertët paralajmërojnë rritje të çmimeve dhe kërkojnë politika mbrojtëse dhe stimuj për prodhuesit vendorë.
Speditorët në Mal të Zi dhe Maqedoninë e Veriut i dhanë fund bllokadës kufitare më 29 janar 2026, pas njoftimit të BE-së për rishikimin e rregullave.
Bllokadat në Serbi dhe Bosnjë u përfunduan një ditë më pas, më 30 janar 2026.
Komisioni Evropian deklaroi më 29 janar 2026 se do të punojë për zgjidhje pragmatike që lejojnë qëndrime të shkurtra më të zgjatura për shoferët e kamionëve.
Shoqatat e spedicionerëve mirëpritën vendimin e BE-së.