Arkeologët kanë zbuluar një shpatë rreth 3,300-vjeçare në fund të liqenit vullkanik Mezzano, në Itali. Arma, e datuar rreth vitit 1300 para Krishtit, u gjet gjatë një gërmimi nënujor. Sipas njoftimit të Eforatit Italian të Arkeologjisë, Arteve të Bukura dhe Peizazhit për Provincën e Viterbos dhe Etrurisë Jugore, tehu i saj mbetet i mprehtë, ndonëse ka qëndruar nën ujë për më shumë se tre mijëvjeçarë.
Ekspertët vlerësojnë se shpata mund të jetë vendosur qëllimisht në liqen si pjesë e një ofrimi ritual. Praktika të ngjashme janë lidhur me disa vende arkeologjike evropiane të Epokës së Bronzit. Në deklaratën e institucionit thuhet se gjendja e objektit dhe tiparet e tij tipologjike e kronologjike ndihmojnë në kuptimin e komuniteteve që frekuentonin pellgun e liqenit mbi tre mijë vjet më parë. Shpata përputhet me prodhimin e armëve në Italinë qendrore gjatë Epokës së Vonë të Bronzit dhe dëshmon për nivelin e specializimit metalurgjik të arritur nga komunitetet e kohës.
Kjo është shpata e tretë e zbuluar në zonë gjatë 50 viteve të fundit. Sipas ekspertëve, liqeni dikur ishte vendbanim i një komuniteti të Epokës së Bronzit, me ndërtime mbi shtylla druri mbi ujë. Gërmimet e fundit nxorën në dritë edhe qeramikë të paprekur dhe sende bronzi, përfshirë sëpata, kama, maja shtizash dhe një brisk.
Studiuesit vunë në dukje se shpata u gjet pranë briskut prej bronzi. Në vende të tjera të Evropës, kombinime të tilla janë zbuluar në varre dhe mes sendeve personale të luftëtarëve të elitës së Epokës së Bronzit. Sipas ekspertëve, armët prej bronzi shërbenin jo vetëm për luftim, por edhe si simbole prestigji, identiteti dhe pushteti.