Ministri për Evropën dhe Punët e Jashtme, Ferit Hoxha, nënshkroi të hënën në selinë qendrore të NASA-s në Uashington Marrëveshjet Artemis. Me këtë akt, Shqipëria formalizon angazhimin për eksplorimin transparent, paqësor dhe të përgjegjshëm të hapësirës, duke u bërë vendi i 73-të që i bashkohet kësaj nisme ndërkombëtare, sipas njoftimit të Ambasadës së SHBA-së në Tiranë.
Në ceremoninë e nënshkrimit morën pjesë personalitete të larta të institucioneve amerikane, si zëvendësadministratori i NASA-s, Matt Anderson, dhe zëvendësndihmëssekretari i Shtetit për Hapësirën dhe Mjedisin, Connor Tomlinson. Nisma synon të rrisë sigurinë, transparencën dhe koordinimin e eksplorimit civil në Hënë, Mars dhe më gjerë.
Ministri Hoxha e cilësoi këtë zhvillim si një ditë krenarie dhe një shprehje besimi te shkenca e inovacioni. Ai theksoi se marrëveshja krijon mundësi të reja për brezin e ri dhe forcon partneritetin strategjik midis Shqipërisë dhe Shteteve të Bashkuara. Sipas kryediplomatit shqiptar, ky është një hap thelbësor për lidhjen e vendit me teknologjitë dhe partneritetet që po formësojnë të ardhmen.
Marrëveshjet Artemis janë krijuar për të promovuar bashkëpunimin ndërkombëtar në përfitim të gjithë njerëzimit, duke u fokusuar në parime praktike që rrisin përgjegjshmërinë në aktivitetet hapësinore.
Përditësime
Ambasadori i Shqipërisë në SHBA, Ervin Bushati, mori pjesë në ceremoninë zyrtare të nënshkrimit. Marrëveshjet Artemis, të themeluara në vitin 2020, përfshijnë parime thelbësore për eksplorimin hapësinor, siç janë mbrojtja e vendeve me rëndësi historike në Hënë dhe ndalimi i ndërhyrjeve të dëmshme midis aktiviteteve të misioneve të ndryshme ndërkombëtare.
Qeveria amerikane sqaroi përmes dokumentacionit zyrtar se aderimi në Marrëveshjet Artemis nuk e detyron Shqipërinë të zhvillojë një program hapësinor kombëtar. Protokollet e nënshkruara përcaktojnë masa strikte për kufizimin e mbetjeve hapësinore dhe vendosin detyrimin për ndihmë të ndërsjellë ndaj astronautëve në rast emergjencash. Kjo marrëveshje forcon më tej partneritetin diplomatik shekullor midis Shqipërisë dhe Shteteve të Bashkuara.
Qeveria shqiptare ka zyrtarizuar angazhimin në teknologjinë hapësinore përmes përdorimit të satelitëve për vëzhgimin e territorit. Në janar 2023, shteti shqiptar lëshoi në orbitë satelitët Albania-1 dhe Albania-2. Mjetet u transportuan nga Qendra Hapësinore Kenedi në Shtetet e Bashkuara, nëpërmjet raketës Falcon 9 të kompanisë SpaceX.