Shqipëria ka nisur zyrtarisht përgatitjet ligjore për adoptimin e monedhës euro. Projektligji i ri "Për Bankën e Shqipërisë", i publikuar për konsultim publik, përfshin për herë të parë një kapitull të veçantë që përcakton funksionimin e bankës qendrore pas hyrjes së vendit në Eurozonë.
Sipas projektligjit, pas prezantimit zyrtar, euro do të bëhet njësia monetare e Republikës së Shqipërisë. Në atë moment, Banka e Shqipërisë do të marrë përsipër përgjegjësitë për hedhjen në qarkullim dhe tërheqjen e kartëmonedhave dhe monedhave euro, në përputhje të plotë me rregulloret e Bankës Qendrore Evropiane. Gjithashtu, institucioni do të ketë kompetencën për të përcaktuar dizajnin e monedhave metalike euro që do të emetohen nga shteti shqiptar.
Reforma e Bankës së Shqipërisë
Përveç përgatitjeve për euron, projektligji parashikon një reformë më të gjerë të kuadrit ligjor të Bankës së Shqipërisë. Ndryshimet kryesore përfshijnë:
• Forcimin e pavarësisë institucionale, funksionale, financiare dhe personale, duke ndaluar marrjen e udhëzimeve nga qeveria apo institucione të tjera.
• Sanksionimin e stabilitetit të çmimeve si objektiv parësor.
• Krijimin e një mandati më të qartë për ruajtjen e stabilitetit financiar dhe përfshirjen e politikës makroprudenciale.
Këto dispozita janë pjesë e përafrimit të kuadrit ligjor me acquis të Bashkimit Evropian dhe krijimit të bazës institucionale për integrimin në Sistemin Evropian të Bankave Qendrore. Autoritetet sqarojnë se këto masa nuk nënkuptojnë adoptimin e euros në një të ardhme të afërt, pasi procesi është i lidhur ngushtë me anëtarësimin e plotë në Bashkimin Evropian dhe plotësimin e të gjitha kritereve të konvergjencës ekonomike.
Përditësime
Në kuadër të përafrimit me legjislacionin e Bashkimit Evropian dhe përgatitjeve për adoptimin e euros, Banka e Shqipërisë ka ndërmarrë ndryshime thelbësore për forcimin e bazës së saj kapitale:
Qeveria ka përshpejtuar procedurat për ndryshimin e ligjit të vitit 1997, duke e vlerësuar atë si të papërshtatshëm për nevojat aktuale të tregut. Ky projektligj harmonizon kornizën ligjore me kërkesat e Kapitullit 17 të negociatave për anëtarësimin në Bashkimin Evropian. Sipas ekspertit të ekonomisë, Adrian Civici, periudha e tranzicionit për zëvendësimin e lekut me euron pas hyrjes zyrtare në BE parashikohet të zgjasë nga 7 deri në 12 vjet.