Çmimet e hidrokarbureve në pikat e shitjes me pakicë në Shqipëri kanë pësuar një rritje të ndjeshme. Nafta është rritur me 4 lekë për litër, duke arritur në 219 lekë, ndërsa benzina ka shënuar një shtrenjtim prej 7 lekësh për litër, duke u tregtuar në nivelin e 205 lekëve. Kjo lëvizje në tregun shqiptar reflekton ndryshimet në bursat ndërkombëtare, ku nafta e tipit Platts, e cila shërben si bazë për përllogaritjen e kostove të importit, është kuotuar në 1,450 dollarë për ton.
Ekspertët dhe importuesit vendas vërejnë se rritja e çmimeve është e lidhur drejtpërdrejt me situatën gjeopolitike në Lindjen e Mesme, e cila ka ndikuar te çmimi i naftës Brent, që tashmë e ka kaluar kuotën e 91 dollarëve për fuçi. Një faktor kyç i pasigurisë mbetet Ngushtica e Hormuzit, pika strategjike përmes së cilës kalonte rreth një e pesta e furnizimeve globale me naftë dhe gaz natyror të lëngshëm (LNG) përpara nisjes së luftës SHBA-Izrael kundër Iranit.
Nëse konflikti vijon të përshkallëzohet, analistët nuk përjashtojnë mundësinë që çmimi i naftës Platts të arrijë në 2,000 dollarë për ton. Si pasojë e këtyre presioneve, importuesit shqiptarë sugjerojnë se ndërhyrja në barrën fiskale mbi naftën do të ishte një masë që mund të ndihmonte në frenimin e rritjes së çmimeve për konsumatorët vendas. Për më tepër, tregjet po ndiejnë edhe pasojat e dërgesave të reduktuara nga portet perëndimore të Rusisë, të cilat gjatë gjysmës së parë të gushtit kanë rënë me rreth 15% për shkak të ndërprerjeve në portin e Novorossiysk.
Përditësime
Çmimet e karburanteve në vend kanë shënuar një rritje prej 20 lekësh për litër përgjatë tri javëve të fundit. Nafta po tregtohet aktualisht me 219 lekë për litër, shifër kjo shumë pranë nivelit rekord prej 224 lekësh të regjistruar gjatë krizës energjetike, pavarësisht se kuotimet ndërkombëtare të naftës bruto janë aktualisht më të ulëta se në atë periudhë. Analizat tregojnë se kursi i këmbimit valutor është më i favorshëm tani krahasuar me katër muaj më parë. Rritja e vazhdueshme ka nxitur thirrjet publike për rivendosjen e Bordit të Transparencës si mekanizëm për monitorimin e çmimeve.
Kriza në Ngushticën e Hormuzit po rrit tensionet globale, me FederPetroli Italia që paralajmëron skenarin e çmimit deri në 3 euro për litër nëse situata përkeqësohet. Tregjet ndërkombëtare po reagojnë me rritje, ku nafta Brent po tregtohet në kuotën 92-94 dollarë për fuçi. Njëkohësisht, çmimi i gazit natyror ka arritur në 63 euro për megavat-orë, një trend që parashikohet të rëndojë ndjeshëm faturat energjetike për bizneset dhe familjet shqiptare gjatë periudhës tetor-nëntor.