Instituti Ndërkombëtar i Kërkimeve për Paqen në Stokholm (SIPRI) ka publikuar të dhënat për shpenzimet ushtarake globale të vitit 2025. Qeveritë në të gjithë botën shpenzuan gjithsej 2.887 bilionë dollarë për anije, avionë, raketa dhe armë të tjera. Ky është niveli më i lartë i regjistruar ndonjëherë dhe shënon rritje të vazhdueshme për 11 vjet rresht.
"Kjo tregon qartë se si shtetet po reagojnë ndaj luftërave, tensioneve dhe pasigurisë gjeopolitike aktuale", deklaroi Xiao Liang i Programit të Shpenzimeve Ushtarake dhe Prodhimit të Armëve të SIPRI. Në vitin 2025, luftimet vazhduan në Ukrainë dhe Gaza, ndërsa konflikte të tjera, si lufta në Sudan, rritën paqëndrueshmërinë globale. Liang parashikon se trendi do të vazhdojë "jo vetëm deri në vitin 2026, por edhe më tej", për shkak të krizave të vazhdueshme dhe planeve afatgjata të shpenzimeve në shumë vende.
Rritja e shpenzimeve në Evropë
Evropa ishte përgjegjëse për pjesën më të madhe të rritjes globale. Shpenzimet ushtarake atje u rritën me 14%, duke arritur 864 miliardë dollarë. Pushtimi rus i Ukrainës në vitin 2022 ndryshoi perceptimin e sigurisë nga vendet evropiane. Shumë qeveri evropiane kanë frikë se Rusia mund të paraqesë një kërcënim jo vetëm për Ukrainën.
Në përgjigje, veçanërisht anëtarët e NATO-s po rrisin shpenzimet për të forcuar forcat e armatosura dhe për të penguar agresione të mundshme. "Ky është pa dyshim nxitësi më i rëndësishëm", tha Liang. Në vitet e fundit, konsumi luftarak i Rusisë dhe Ukrainës ka qenë faktor kryesor, por tani fokusi zhvendoset drejt Evropës Qendrore dhe Perëndimore, ku planet për militarizim dhe rritjen e alokimeve po fillojnë të zbatohen.
Përditësime
SIPRI raporton rritje rekord të shpenzimeve ushtarake në Evropë. Të 29 anëtarët evropianë të NATO-s shpenzuan 559 miliardë dollarë, me 22 prej tyre mbi 2% të PBB-së.
- Gjermania: rritje 24% në 114 miliardë dollarë (2.3% PBB, herë e parë që nga 1990).
- Spanja: rritje 50% në 40.2 miliardë dollarë (mbi 2% PBB, herë e parë që nga 1994).
- Rusia: 190 miliardë dollarë (7.5% PBB).
- Ukraina: 84.1 miliardë dollarë (40% PBB).
- Shqipëria: 2.1% PBB.
- Italia: rritje 20% në 48.1 miliardë dollarë (1.9% PBB).