Sipas Eduard Zaloshnjës, në dy sondazhe në terren të zhvilluara këtë vit, rreth 20% e të anketuarve zgjodhën Ahmet Zogun si udhëheqësin që vlerësonin më shumë mes gjashtë liderëve kryesorë të shtetit shqiptar të shekullit të fundit. Njëri sondazh u zhvillua në gjithë vendin, ndërsa tjetri në Tiranën urbane. Zaloshnja thotë se të dyja u financuan nga fondacione gjermane.
Sipas tij, asnjë nga të anketuarit nuk kishte lindur para largimit të Zogut nga Shqipëria. Zaloshnja shton se shumica dërrmuese e atyre që e zgjodhën Zogun u vetëdeklaruan ideologjikisht të djathtë. Ai hamendëson se disa mund ta kenë zgjedhur atë si alternativë për të mos zgjedhur Sali Berishën, të cilin e përshkruan si ish-komunist që pretendon se është i djathtë.
Vlerësimi i Zogut dhe studimi i Fischerit
Për të mbështetur vlerësimin e tij për Zogun, Zaloshnja i referohet studimit të historianit amerikan Bernd J. Fischer, “Mbreti Zog dhe përpjekja për stabilitet në Shqipëri”. Sipas autorit, libri trajton strukturën politike, përpjekjet për shtetformim dhe sfidat e periudhës së Zogut, duke u mbështetur në dokumente arkivore. Zaloshnja thotë se Fischer përmend rreth 600 hasmëri dhe të paktën katër tentativa për ta vrarë Zogun.
Sipas Zaloshnjës, Fischer e përshkruan Zogun si nacionalist që u bëri rezistencë diplomatike manovrave dhe ultimatumeve të Benito Musolinit deri më 7 prill 1939. Ai e cilëson Zogun si arkitektin kryesor të themeleve të administratës dhe shtetit modern shqiptar.
Zaloshnja përmend edhe ngjarjet e vitit 1920. Sipas tij, Zogu, atëherë 24 vjeç, me rreth 3 000 matjanë, siguroi mbrojtjen e qeverisë së Kongresit të Lushnjës dhe udhëhoqi Luftën e Vlorës për dëbimin e italianëve.
Krahasimi me periudha të tjera historike
Zaloshnja e krahason rolin e Zogut në shtetformim me atë të Gjergj Kastriot Skënderbeut. Ai shkruan se Skënderbeu nuk arriti të krijonte një shtet dhe administratë të mirëfilltë në trojet shqiptare, ndërsa Besëlidhjen e Lezhës e përshkruan kryesisht si aleancë ushtarake. Sipas tij, prej saj u larguan prijës si Lek Dukagjini, Gjergj Arianiti, Pjetër Spani dhe Gjergj Dushmani.
Në pjesën e fundit të shkrimit, Zaloshnja përmend formulën e pagëzimit të Pal Engjëllit si dokumentin e vetëm në shqip që, sipas tij, ka mbetur nga koha e Skënderbeut. Ai përmend gjithashtu mbretërit ilirë Bardhyl, Agron dhe Teutë, të cilët i përshkruan si prijës fisesh.