Studim: Rriten rastet e kancerit tek të rinjtë nën 50 vjeç

Sipas një studimi të publikuar nga Fondi Botëror i Kërkimit të Kancerit (WCRF), incidenca e disa llojeve të kancerit tek popullata nën 50 vjeç ka pësuar rritje gjatë dy dekadave të fundit. Analiza e të dhënave zyrtare për periudhën 2001–2023 në Angli, Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Holandë vërteton një trend shqetësues në shëndetin publik, ku rreth 40% e rasteve të kancerit lidhen me faktorë rreziku që mund të modifikohen.

Në Angli, studimi evidentoi rritje të ndjeshme për shtatë lloje kanceri, ndërsa kanceri i gjirit mbetet lloji më i zakonshëm tek gratë nën 50 vjeç, me incidencë që u rrit nga 42 në 47.5 për 100 mijë gra. Veçanërisht shqetësuese është rritja e kancerit të zorrës së trashë në këtë grupmoshë, që është rritur nga 3.9 në 8.4 raste për 100 mijë banorë. Për sa i përket kancerit të prostatës, rastet u rritën nga 158 në vitin 2001 në 640 në vitin 2023, duke arritur në 3.6 raste për 100 mijë banorë. Gjithashtu janë vërejtur rritje tek kanceri i veshkave, mëlçisë, pankreasit dhe mitrës.

Në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, të dhënat tregojnë rritje të konsiderueshme për pesë lloje të kancerit. Ndër to, incidenca e kancerit të veshkave tek të rinjtë nën 50 vjeç është dyfishuar pothuajse, duke u rritur nga 2.5 raste për 100 mijë banorë në vitin 2000 në 5.3 në vitin 2023. Ndërkohë, në Holandë janë identifikuar rritje në katër lloje të ndryshme të kancerit. Përkundër këtyre tendencave, në të tria vendet është regjistruar një rënie e rasteve të kancerit të mushkërive, prirje që lidhet drejtpërdrejt me uljen e numrit të duhanpirësve.

Ekspertët theksojnë se faktorët e stilit të jetesës si obeziteti, dieta e pashëndetshme, mungesa e aktivitetit fizik, konsumimi i alkoolit dhe duhanpirja mbeten shkaktarët kryesorë të këtyre diagnozave. Gjithashtu po hetohet ndikimi i faktorëve mjedisorë, si ndotja e ajrit dhe ekspozimi ndaj kimikateve. Nga ana tjetër, studiuesit e WCRF, si Giota Mitrou, vlerësojnë se rritja e ndërgjegjësimit për simptomat dhe zhvillimi i teknologjive të diagnostikimit të hershëm kanë kontribuar në regjistrimin e një numri më të lartë të rasteve në këtë grupmoshë.