Gjatë dhjetë viteve të fundit, nivelet e rrezatimit ultravjollcë (UV) kanë shënuar një rritje të ndjeshme në zona të gjera të kontinentit evropian. Hulumtimi, i cili bazohet në matje të drejtpërdrejta nga 40 stacione monitorimi dhe të dhëna satelitore, vërteton se ky trend është përhapur në një numër më të madh shtetesh krahasuar me dekadat e mëparshme.
Shkaqet dhe pasojat shëndetësore
Sipas gjetjeve shkencore, faktori kryesor që ka ndikuar në këtë ndryshim është pakësimi i mbulesës së reve mbi Evropë, ndikim ky që lidhet ngushtë me ndryshimet klimatike. Përkundër pritshmërive, ndryshimet në shtresën e ozonit kanë pasur një rol më të kufizuar në intensitetin e rrezatimit UV që arrin në sipërfaqen e Tokës.
Zyra Federale Gjermane për Mbrojtjen nga Rrezatimi (BfS) ka tërhequr vëmendjen mbi pasojat serioze për shëndetin publik. Kanceri i lëkurës është një ndër format më të shpeshta të sëmundjes në Gjermani, ndërsa në të gjithë Bashkimin Evropian regjistrohen përafërsisht 150 mijë raste të reja të melanomës çdo vit. Presidentja e BfS, Inge Paulini, thekson nevojën e domosdoshme për monitorim të vazhdueshëm dhe afatgjatë për të kuptuar më mirë këto zhvillime.
Rekomandimet për mbrojtje
Ekspertët sugjerojnë zbatimin e masave mbrojtëse për popullsinë, duke vënë theksin te rëndësia e mbrojtjes nga dielli gjatë ditëve me indeks të lartë UV. Si masa konkrete për uljen e ekspozimit në mjediset urbane, studiuesit rekomandojnë:
- Zgjerimin e hapësirave të gjelbra në qytete.
- Krijimin e më shumë zonave të mbuluara me hije.
- Forcimin e vazhdueshëm të rrjeteve të monitorimit të rrezatimit.
Përditësime
Një studim i ri i publikuar në revistën shkencore 'Photochemical & Photobiological Sciences' konfirmon se rrezatimi UV në Evropë është rritur me 10 deri në 20 për qind gjatë periudhës 2013–2022. Hulumtimi, i cili përfshiu më shumë se 50 studiues nga 19 vende evropiane, thekson se pakësimi i vranësirave ka pasur ndikim më të madh në këtë rritje sesa ndryshimet në shtresën e ozonit. Përveç rrezikut të lartë për kancer të lëkurës, ekspertët identifikuan rrezatimin UV si një shkaktar kryesor për dëmtimin e syve.