← Kthehu në rrjedhë
Ndaj në WhatsApp
Bota

Të rinjtë padisin qeverinë kanadeze për klimën

15 të rinj, të moshës 17–25 vjeç, kanë nisur në Vankuver procesin gjyqësor kundër qeverisë federale kanadeze për politikat klimatike.

Çfarë dihet

15 të rinj, të moshës 17–25 vjeç, kanë nisur në Vankuver procesin gjyqësor kundër qeverisë federale kanadeze për politikat klimatike. Në çështjen La Rose, ata kërkojnë që gjykata të urdhërojë masa më të forta për uljen e emetimeve dhe përmbushjen e objektivave klimatike. Plani kanadez synon uljen e emetimeve me 40–45% deri në vitin 2030, krahasuar me nivelet e vitit 2005, por qeveria ka pranuar se objektivi nuk do të arrihet. Seancat pritet të zgjasin pesë javë dhe të përfundojnë në fund të shkurtit 2027.

Pesëmbëdhjetë të rinj kanadezë, të moshës 17–25 vjeç, kanë nisur më 26 tetor në një gjykatë federale në Vankuver procesin kundër qeverisë federale. Ata argumentojnë se politikat klimatike të qeverisë cenojnë të drejtat e tyre kushtetuese për jetë, liri dhe siguri. Çështja La Rose vjen pas shtatë vitesh procedurash ligjore dhe pritet të shqyrtohet gjatë pesë javëve të seancave, deri në fund të shkurtit 2027.

Paditësit kërkojnë që gjykata ta detyrojë qeverinë të përshpejtojë zbatimin e planit për uljen e emetimeve të gazeve serrë dhe të përmbushë objektivat klimatike. Plani parashikon uljen e emetimeve me 40–45% deri në vitin 2030, krahasuar me nivelet e vitit 2005. Qeveria ka pranuar së fundmi se Kanadaja nuk do ta arrijë këtë objektiv. Sipas njërit prej raportimeve, padia u paraqit fillimisht në vitin 2019. Paditësit kërkojnë gjithashtu hartimin dhe zbatimin e një plani për rimëkëmbjen klimatike, të mbështetur në të dhëna shkencore.

Avokatët e të rinjve pritet të paraqesin dëshmi nga shkencëtarë, mjekë pediatër dhe inxhinierë për ndikimet e ndryshimeve klimatike në jetën dhe shëndetin fizik e mendor të paditësve. Të rinjtë përmendin zjarret pyjore, përmbytjet, temperaturat ekstreme dhe ndotjen e ajrit. Lauren Wright, nga provinca e Saskatchewanit, kujtoi zjarret e vitit 2015: “Ajri ishte mbytës, nuk mund të merrnim frymë”.

Sadie Vipont, 19 vjeçe, nga Calgary, tha se dëshiron të flasë në gjykatë dhe të dëgjohet zëri i saj. Ajo shtoi se e ardhmja dhe të drejtat e të rinjve ia vlejnë të mbrohen. Avokatja Catherine Boyce Parker e përshkroi shqyrtimin kushtetues të politikave klimatike federale si të paprecedentë në Kanada. Sipas saj, gjykatat mund të shqyrtojnë rastet kur veprimet ose mosveprimet e qeverisë cenojnë të drejtat e qytetarëve.

Çështja zhvillohet në kuadrin e padive klimatike ndërkombëtare. Në Gjermani, Gjykata Kushtetuese Federale vendosi më 2021 se objektivat klimatike duhej të forcoheshin, duke marrë parasysh të drejtat e brezave të rinj. Vendime të rëndësishme për çështje klimatike janë dhënë edhe në Holandë dhe Korenë e Jugut. Maria Antonia Tigre, nga Qendra Sabin për Ligjin e Ndryshimeve Klimatike në Universitetin Columbia, tha se vendimi gjerman dhe mendimi këshillimor i vitit 2025 i Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë mund të shërbejnë si referenca.

Procesi zhvillohet ndërsa kryeministri Mark Carney, i cili mori detyrën në mars të vitit 2025, ka shfuqizuar disa masa mjedisore të miratuara nga paraardhësi i tij, Justin Trudeau, përfshirë taksën e karbonit për individët dhe kufizimet e emetimeve në sektorin e naftës. Qeveria po mbështet gjithashtu projekte të mëdha, kryesisht në sektorin e energjisë, me synimin për të ulur varësinë ekonomike nga Shtetet e Bashkuara, në një periudhë tensionesh tregtare.

Burimet

7 media raportuan këtë lajm

Përmbledhja më lart është ndërtuar duke krahasuar këto raportime. Klikoni për të lexuar origjinalin.

Ku ndryshojnë burimet

Panorama raporton se procesi pritet të përfundojë në fund të shkurtit 2027, ndërsa burimet e tjera japin kohëzgjatjen pesëjavore pa të njëjtin afat përfundimi. Albeu raporton se padia u paraqit fillimisht në vitin 2019 dhe kërkon një plan rimëkëmbjeje klimatike të mbështetur në të dhëna shkencore; burimi tjetër i Albeut përmend ekspertë të klimës, shëndetit publik dhe ekonomisë së energjisë, ndërsa burimet e tjera përmendin shkencëtarë, mjekë pediatër dhe inxhinierë.

  1. 1 Abc News Albania Gjyq historik në Kanada, të rinjtë i kërkojnë llogari qeverisë për krizën klimatike
  2. 2 Gazeta Tema Gjyq historik në Kanada, të rinjtë i kërkojnë llogari qeverisë për krizën klimatike
  3. 3 Tetova Sot Gjyq historik në Kanada, të rinjtë i kërkojnë llogari qeverisë për krizën klimatike
  4. 4 Bota Sot Gjyq historik në Kanada, 15 të rinj i kërkojnë llogari qeverisë për krizën klimatike
  5. 5 Ora News Gjyq historik në Kanada, të rinjtë i kërkojnë llogari qeverisë për krizën klimatike
  6. 6 Albeu Në Kanada nis gjyqi historik i 15 të rinjve kundër qeverisë për krizën klimatike
  7. 7 Panorama “Ia vlen të luftojmë për të ardhmen tonë”, 15 të rinj padisin qeverinë kanadeze për politikat klimatike