Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, kritikoi anëtarët e NATO-s për refuzimin e tyre për të ndihmuar në hapjen e Ngushticës së Hormuzit, një rrugë detare strategjike për transportin e naftës. Në një postim në platformën Truth Social më 20 mars 2026, ai i cilësoi ata frikacakë dhe tha se pa SHBA-në, NATO është një tigër letre.
Sipas Trump-it, anëtarët e aleancës nuk u bashkuan në luftën për të ndaluar një Iran me fuqi bërthamore. Pas fitores ushtarake të kësaj beteje, që sipas tij pati rrezik të ulët për aleatët, ata ankohen për çmimet e larta të naftës, por refuzojnë të kontribuojnë në patrullimin e ngushticës me anije luftarake. Citati i plotë i postimit është:
“Pa SHBA-në, NATO ËSHTË NJË TIGËR LETRE! Ata nuk donin të bashkoheshin në luftën për të ndaluar një Iran me energji bërthamore. Tani që ajo luftë është fituar ushtarakisht, me shumë pak rrezik për ta, ata ankohen për çmimet e larta të naftës që janë të detyruar t’i paguajnë, por nuk duan të ndihmojnë në hapjen e Ngushticës së Hormuzit, një manovër e thjeshtë ushtarake që është arsyeja kryesore për çmimet e larta të naftës. Shumë e lehtë për ta, me kaq pak rrezik. FRIKACAKË, dhe ne do ta MBAJMË MEND!”
Irani ka mbyllur në praktikë ngushticën me sulme periodike ndaj cisternave të naftës dhe transportit detar, pas sulmeve të SHBA-së dhe Izraelit më 28 shkurt 2026. Kjo ka reduktuar trafikun detar dhe ka rritur çmimet e naftës mbi 100 dollarë për fuçi, duke ndikuar në sigurinë energjetike globale. Deklaratat e Trump-it pritet të nxisin debate mbi rolin e NATO-s dhe marrëdhëniet transatlantike.
Përditësime
Gjermania, Britania, Franca, Italia, Hollanda, Japonia dhe Kanadaja lëshuan një deklaratë të përbashkët për t’u bashkuar në sigurimin e kalimit të sigurt në Ngushticën e Hormuzit, me kusht fundin e luftimeve.
- Kancelari gjerman Friedrich Merz theksoi se zotimi kushtëzohet me fundin e luftimeve.
- Presidenti francez Emmanuel Macron deklaroi mbrojtjen e së drejtës ndërkombëtare, deeskalimin dhe mungesën e gatishmërisë për hyrje në konflikt.
- Analisti ushtarak Michael Clarke vlerësoi se operacioni ecën sipas planit, por situata politike mbetet e paqartë me rrezik përkeqësimi, duke e krahasuar me Luftën e Gjirit të 1991-së dhe atë të Irakut të 2003-së.
Analistët paralajmëronin prej kohësh se Irani do të bllokonte efektivisht Ngushticën e Hormuzit në rast të sulmit.
SHBA dhe Izraeli nuk kishin një plan paraprak për ta kundërshtuar.
Aleatët e NATO-s nuk u konsultuan para sulmit të përbashkët SHBA-Izrael ndaj Iranit.
Donald Trump deklaroi se SHBA nuk do të pranojë armëpushim me Iranin.
Trump tha se SHBA ka fituar luftën ushtarakisht, duke shkatërruar marinën, forcën ajrore dhe sistemet kundërajrore të Iranit.
Shumë kongresmenë dhe senatorë amerikanë shprehin zemërim ndaj NATO-s për mosndihmën në Ngushticën e Hormuzit.
Trump konfirmoi marrëdhënie të mira me Izraelin dhe dëshirë të përbashkët për fitore.
David Blevins, analist amerikan, identifikon tre arsye kryesore për kritikat e Trump-it ndaj anëtarëve të NATO-s:
- Presion për kalimin e përgjegjësisë së Ngushticës së Hormuzit te aleatët NATO.
- Theksim i barrës disproporcionale të SHBA-së në NATO.
- Mesazh i brendshëm për votuesit amerikanë se SHBA po punon shumë.
Lufta me Iranin ka hyrë në javën e tretë.
Presidenti Trump urdhëroi dërgimin e Njësia e 11-të Ekspeditore e Marinsave (~2.500 trupa nga Kalifornia) drejt Gjirit Persik.
Zhvillime të tjera:
- Rritet mundësia e ndërhyrjes tokësore me objektiva si pushtimi i terminalit të naftës në Ishullin Kharg, kontrolli i bregdetit dhe sekuestrimi i 400 kg uraniumi të pasuruar (la Repubblica).
- Trump zbuti retorikën në mbrëmje: po arrijnë objektivat dhe mund të reduktojnë përpjekjen ushtarake.
- Aleatët punojnë përmes OKB-së për kuadër ligjor për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, që kërkon armëpushim.