Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, deklaroi se do të jetë shumë keq për të ardhmen e NATO-s nëse aleatët nuk ndihmojnë në sigurimin e Ngushticës së Hormuzit, rrugë ujore kritike për transportin global të naftës. Në një intervistë telefonike për Financial Times, ai tha se ata që përfitojnë nga kjo ngushticë duhet të kontribuojnë për të parandaluar ngjarje të këqija atje.
Trump shtoi se mungesa e përgjigjeve pozitive do të ketë pasoja për aleancën. Ai po kontakton rreth shtatë vende për pjesëmarrje në operacionin e sigurisë dhe premtoi se do ta mbajë mend mungesën e ndihmës. Presidenti amerikan nuk përmendi emra specifikë, por mori disa përgjigje pozitive.
Në bordin e Air Force One, Trump kërkoi çfarëdo lloj ndihmeje të nevojshme, duke përfshirë anijet minapastruese. Ai kujtoi ndihmën e SHBA-së për Ukrainën kundër Rusisë, duke kërkuar reciprocitet nga aleatët.
Sa i përket Kinës, Trump pret ndihmë për zhbllokimin e ngushticës dhe mund të vonojë samitin e planifikuar me presidentin Xi Jinping. Kina importon rreth 90% të naftës përmes kësaj rruge.
Në kontekstin e konfliktit me Iranin, Trump theksoi koordinimin e ngushtë me Izraelin, i cili përdor armë amerikane si Patriotët, aeroplanë dhe raketa. Qëllimet ushtarake janë kryesisht të përafruara. Ndërkohë, raportohen bombardime në Teheran, operacione izraelite kundër Hezbollahut në Libanin jugor dhe incidente me dronë në Dubai e Arabinë Saudite.
Përditësime
Donald Trump po formon Koalicionin e Hormuzit dhe pret njoftime mbështetjeje këtë javë nga disa vende, sipas Axios dhe Gazeta Shqiptare.
- Në Truth Social, Trump ka thirrur Kinën, Francën, Japoninë, Korenë e Jugut dhe Mbretërinë e Bashkuar për të dërguar anije luftarake (Gazeta Shqiptare, Top Channel).
- Disa vende kanë refuzuar pjesëmarrjen (Gazeta Shqiptare).
- Trump po shqyrton sulm ndaj magazinës së naftës iraniane në ishullin Kharg (Gazeta Shqiptare).
- Kaja Kallas deklaroi se BE do të diskutojë plane për mbajtjen e hapur të Ngushticës së Hormuzit (Panorama).
- Ministri iranian Abbas Araghchi tha se Irani nuk kërkon armëpushim dhe nuk negociaton me SHBA (Euronews Albania).
Kaja Kallas shpjegoi se Ngushtica e Hormuzit është jashtë juridiksionit të NATO-s. Ajo përmendi Operacionin Aspides dhe gatishmërinë e shteteve anëtare për kontribut.
- Trump kërkoi «njerëz që eliminojnë aktorë të këqij» përgjatë bregut iranian, përveç anijeve anti-mina.
- Administrata Trump raportoi kontakte me Iranin, por dyshon se Teherani është gati për negociata serioze.
- Çmimet e naftës arritën 106 dollarë për fuçi, rritje 45% që nga fillimi i luftës.
Gjermania refuzon pjesëmarrjen në Hormuz. Ministri i Mbrojtjes Boris Pistorius deklaroi: "Kjo nuk është lufta jonë". Përgjegjësia kryesore bie te NATO-ja dhe flanka lindore.
- Zëdhënës qeveritar gjerman: Lufta nuk lidhet me NATO-n; asnjë pjesëmarrje e planifikuar.
- Ministri i Jashtëm gjerman Wadephul nuk sheh rol për NATO-n në Hormuz; kërkon qartësi nga SHBA dhe Izraeli.
- Kryeministri britanik Keir Starmer: Rihapja e Hormuzit nuk është mision NATO-je, por i koalicionit të partnerëve.
Donald Trump e quajti Iranin "tigër letre" gjatë konferencës për shtyp në Kennedy Center dhe Shtëpia e Bardhë. Ai kritikoi vendet ku SHBA stacionon 45,000 ushtarë për refuzimin e ndihmës në Ngushticën e Hormuzit, ku SHBA shkatërroi 30 anije minuese. Trump vlerëson se Irani ka "shumë pak fuqi zjarri" dhe priten pak sulme të tjera. Japonia dhe Australia nuk planifikojnë të dërgojnë anije në Lindjen e Mesme.
Zhvillime të reja:
- SHBA zhvillon lazerin HELIOS kundër dronëve iranianë;
- Friedrich Merz i Gjermanisë refuzon pjesëmarrjen;
- SHBA goditi mbi 7,000 objektiva;
- Garda Revolucionare Iranianë kërcënon kompani amerikane.
- Donald Trump deklaroi se kërkesa për ndihmë në Hormuz ishte vetëm një test për reagimin e aleatëve dhe SHBA nuk ka nevojë për ndihmë (Shqiptarja.com).
- Sekretari i Shtetit Marco Rubio do të njoftojë vendet që mbështesin operacionet amerikane në rajon (Shqiptarja.com).
Zëvendëspresidenti JD Vance deklaroi se i beson Donald Trump-it se "do ta kryejë punën" në Iran, në kontrast me qëndrimet e tij të mëparshme kundër ndërhyrjeve ushtarake.
Boris Pistorius deklaroi: "Çfarë pret Donald Trump nga një ose dy grushte fregatash evropiane në Ngushticën e Hormuzit që marina e fuqishme amerikane nuk mund ta bëjë?"
Nick Carter, ish-shefi i Shtabit të Përgjithshëm Britanik, theksoi se NATO është aleancë mbrojtëse dhe nuk detyron pjesëmarrje në luftë të iniciuar nga një anëtar.
Aleatët NATO hezitojnë të zemërojnë SHBA-në, duke shmangur konfliktin me Iranin.
Keir Starmer konfirmoi bisedën personale me Donald Trump-in për planin e Hormuzit. Ai sqaroi rolin e partnerëve jashtë NATO-s në një citat të ri: [cituar plotësisht].
- BE-ja po konsideron zgjerimin e misionit Aspides nga Deti i Kuq në Gjirin Persik.
- Kaja Kallas foli për koalicionin e të gatshmëve dhe sfidat e tij në një citat të ri.