Përfaqësues të universiteteve publike të Tiranës dhe të qyteteve të tjera kërkuan rritje të fondeve për paga, kërkim shkencor dhe investime gjatë seancave dëgjimore në Komisionin e Edukimit, Shkencës dhe Sportit për projektbuxhetin e vitit 2027. Në dëgjesat e 9 nëntorit morën pjesë drejtues universitetesh dhe përfaqësues të Ministrisë së Financave.
Kërkesat e universiteteve jashtë Tiranës
Azeta Tartaraj, zëvendësrektore e Universitetit “Aleksandër Moisiu” në Durrës, tha se institucioni ka rreth 16 442 studentë në 129 programe studimi, 20 prej të cilave janë të reja. Për vitin 2027, universiteti kërkon rreth 2,08 miliardë lekë: 89,5 për qind nga buxheti i shtetit dhe 10,5 për qind nga të ardhurat e veta. Tartaraj tha se universiteti nuk e ka marrë në vitet e kaluara të gjithë buxhetin e kërkuar, megjithëse mbështetja është rritur nga viti në vit. Ajo shtoi se institucioni planifikon një rritje të lehtë të numrit të studentëve.
Universitetet publike të qyteteve të tjera kërkuan shtim të fondit të pagave, duke e lidhur nevojën me rritjen e stafit akademik dhe të numrit të profesorëve me tituj e grada shkencore. U kërkua gjithashtu përfshirje më e madhe në fondet e Agjencisë Kombëtare të Kërkimit Shkencor dhe Inovacionit për kërkimin shkencor.
Përfaqësuesi i Universitetit “Aleksandër Xhuvani” në Elbasan tha se 8,2 për qind e buxhetit të universitetit për vitin 2027 i kushtohet kërkimit shkencor. Institucioni ka 25 projekte të fituara dhe mbi 18 të tjera në proces financimi. Grigor Dede, administrator i Universitetit “Ismail Qemali” në Vlorë, ngriti çështjen e përmirësimit të kushteve të godinave.
Rektorja në detyrë e Universitetit “Luigj Gurakuqi” në Shkodër tha se regjistrimet në ciklin e parë janë rritur me 10 për qind krahasuar me një vit më parë. Ajo e cilësoi të pamjaftueshëm fondin prej 590 milionë lekësh për paga në vitin 2026 dhe kërkoi që universitetit t’i jepet godina e ish-Spitalit Psikiatrik, pas hapjes së Degës së Mjekësisë së Përgjithshme.
Universitetet e Tiranës dhe buxheti
Në dëgjesën për universitetet e Tiranës, rektorët kërkuan rishikimin e fondit të pagave dhe thanë se disa pedagogë kryejnë punë të dyta për të plotësuar të ardhurat, duke i kushtuar më pak kohë procesit mësimor. Agron Kasa, rektor i Universitetit të Sporteve, tha se arsimi duhet të trajtohet me përparësi. Erald Bakalli, rektor i Universitetit të Arteve, kërkoi investime për infrastrukturën, laboratorët, median dhe pajisjet. Ai tha se universiteti përdor të ardhura dytësore për të mbuluar shpenzimet e muajve të fundit të vitit.
Fatbardh Sallaku, rektor i Universitetit Bujqësor të Tiranës, kritikoi procedurat burokratike të prokurimit, të cilat, sipas tij, pengojnë funksionimin e universitetit dhe realizimin në kohë të studimeve. Ai ngriti gjithashtu shqetësimin për mungesën e përfaqësuesve të opozitës në komision. Sipas A2 News, rektori i Universitetit të Sporteve tha se Shqipëria mbetet pas Kosovës në financimin e arsimit të lartë, ndërsa rektori i Universitetit të Mjekësisë, Xheladin Draçini, foli për vijimin e investimeve në infrastrukturë.
Për vitin 2027, qeveria ka parashikuar 14,2 miliardë lekë për arsimin e lartë dhe 25 milionë euro për kërkimin shkencor. Sipas A2 News, ish-ministrja e Arsimit Ogerta Manastirliu e përshkroi buxhetimin e vitit 2027 si më të mirë për arsimin e lartë. I njëjti burim raportoi se buxheti për arsimin nuk arriti objektivin prej 5 për qind të PBB-së.