Udhëheqësi suprem i Iranit, Ali Khamenei, u vra të shtunën në një sulm ajror izraelit që shkatërroi ndërtesën ku ndodhej bashkë me zyrtarë të tjerë të lartë, sipas Radio Evropa e Lirë. Burime të tjera e përshkruajnë sulmin si veprim SHBA-Izrael. Të dielën, nga gërmadhat vazhdonte të dilte tymi.
Në sulm u vranë gjithashtu Ali Shamkhani, këshilltar i lartë i sigurisë së Khameneit, dhe Mohammad Pakpour, komandant i përgjithshëm i Korpusit të Gardës Revolucionare Islamike. Irani u përgjigj të dielën duke shënjestruar vende në Gjirin Persik në shenjë hakmarrjeje. Donald Trump, presidenti i Shteteve të Bashkuara, paralajmëroi kundër sulmeve hakmarrëse dhe sugjeroi se sulmet ndaj Iranit do të vazhdojnë.
Khamenei, në pushtet që nga viti 1989, pas Revolucionit Islamik të vitit 1979, linte një boshllëk që rrezikon destabilizimin e regjimit. Udhëheqësit iranianë po përpiqen të ruajnë funksionalitetin e strukturave të pushtetit duke gjetur shpejt një pasardhës.
Procesi i zgjedhjes së udhëheqësit suprem
Zgjedhjen e udhëheqësit suprem e kryen Asambleja e Ekspertëve, organ me 88 anëtarë meshkuj, kryesisht teologë të vijës së ashpër. Anëtarët zgjidhen nga publiku çdo tetë vjet, por kandidatët verifikohen paraprakisht nga Këshilli i Rojës, organ mbikëqyrës i emëruar pjesërisht nga vetë udhëheqësi suprem.
Kur posti mbetet vakant për shkak të vdekjes, Asambleja mblidhet dhe emëron pasardhësin me shumicë të thjeshtë, sipas kushtetutës. Procesi nuk ka paralelizëm të drejtpërdrejtë në botë, por krahasohet me Kolegjin e Kardinalëve të Kishës Katolike për rolin elitare klerik.
Në vitin 2014, pas operacionit për prostatë të Khameneit, ish-presidenti Ali Rafsanjani foli publikisht për pasardhësin e mundshëm. Rafsanjani, rival i Khameneit, u margjinalizua më vonë nga klerikët e vijës së ashpër për mbështetjen ndaj demonstratave reformiste.
Përditësime
Është formuar një këshill kalimtar në Iran me tre anëtarë: Presidenti Masoud Pezeshkian, Gholamhossein Mohseni Eje'i, kryetari i gjyqësorit, dhe Alireza Arafi, anëtar i Këshillit të Gardianëve dhe kryetar i Basij-it.
Zhvillime të tjera:
- Ali Larijani deklaroi se këshilli drejtues do të ngrihet të dielën.
- Mohammad Bagher Qalibaf tha se vendi është i përgatitur për skenarë të tillë dhe fuqia do të jetë e madhe.
- Asambleja e Ekspertëve po has vështirësi për t'u mbledhur për shkak të sulmeve ushtarake dhe çështjeve të sigurisë.
- Donald Trump u shpreh: "E di kush do ta pasojë, por nuk po e them unë".
- Reza Pahlavi deklaroi se është gati të kthehet në Iran.
Pasardhësi i Ali Khameneit do të zgjidhet udhëheqës suprem i tretë i Iranit.
Zyrtarë amerikanë kërkojnë rrëzimin e qeverisë teokratike që sundon që nga 1979.
Mediat shtetërore iraniane konfirmuan formimin e një këshilli kalimtar me tre anëtarë: Pezeshkian, Mohseni Ejei dhe një anëtar i Këshillit të Gardianëve. Këshilli do të ushtrojë kompetencat e Ali Khamenei deri në mbledhjen e Asamblesë së Ekspertëve.
Abbas Araghchi, ministri i Jashtëm iranian, deklaroi se pasardhësi i Ali Khamenei pritet të zgjidhet në fillim të kësaj jave.
Ndër pretendentët kryesorë është Mojtaba Khamenei, djali i udhëheqësit të ndjerë me lidhje të thella me Gardët Revolucionare.