Ministri i Mbrojtjes Pirro Vengu foli në Konferencën e Sigurisë së Mynihut më 16 shkurt 2026, ku theksoi se Ballkani Perëndimor nuk është periferi, por pjesë e sistemit nervor të sigurisë europiane.
Ai paralajmëroi për kërcënimet hibride, sulmet kibernetike dhe dezinformimin, që synojnë dobësimin e institucioneve dhe fragmentimin e shoqërive. Përgjigjja e Shqipërisë është linjëzimi plotësisht me politikën e jashtme dhe të sigurisë së Bashkimit Europian, si dhe zbatimi i reformave të rekomanduara. Shqipëria kontribuon me trupa në misionet e NATO-s dhe ato të udhëhequra nga BE-ja.
Sa i përket instrumentit SAFE (Security Action for Europe), një nisme prej 150 miliardë eurosh për investime në industrinë e mbrojtjes, Shqipëria mbetet jashtë financimit. Megjithatë, vendi bashkëpunon ngushtë me Agjencinë Europiane të Mbrojtjes dhe përfiton nga Mekanizmi Europian i Paqes. Më shumë se një vit më parë u nënshkrua një Partneritet i ri për Sigurinë dhe Mbrojtjen me BE-në.
Vengu nënvizoi nevojën për mekanizma financimi afatgjatë për aleatë modestë, që të konkretizohen projektet e përbashkëta dhe të integrohet industria shqiptare e mbrojtjes në zinxhirin evropian të furnizimit. Anëtarësimi i Shqipërisë në BE deri në 2030 do të forconte profilin e saj të mbrojtjes dhe koherencën gjeopolitike të BE-së.
Duke nxjerrë mësimet nga lufta në Ukrainë, ministri përmendi rëndësinë e shpejtësisë, kapaciteteve prodhuese dhe zinxhirëve të furnizimit. Shqipëria po ringjall industrinë vendase të mbrojtjes dhe bashkëpunon me kompani si Lockheed Martin, Elbit Systems, Thales Group dhe Heckler & Koch.
Përditësime
Në një intervistë për Euractiv në kuadër të Konferencës së Mynihut, Vengu deklaroi: "Rajoni ynë nuk është periferi e sigurisë së Europës, por pjesë e sistemit të saj nervor. Çfarë ndodh këtu jehonë në të gjithë kontinentin."
Ai shtoi: "Këto rreziqe nuk janë abstrakte, por mjete të dizajnuara për të gërryer institucionet dhe për të fragmentuar shoqëritë."
Lidhur me SAFE, Shqipëria nuk kërkon akses në rast të përshpejtimit të negociatave, pasi është aleate e NATO-s e ndërveprueshme; anëtarësimi në BE do ta konsolidojë pozicionin e saj.
Vengu deklaroi për Euractiv se "rajoni ynë nuk është periferia, por një hallkë e fortë". Ai shtoi: "Është e vetëkuptueshme që ne duam të jemi një vlerë e shtuar".
Ai nxori mësimet nga Ukraina: shpejtësia, masa, inovacioni, kapacitetet prodhuese, logjistika dhe rezervat. Qëndrueshmëria mbetet detyrë kombëtare.
Sipërmarrje të reja në industrinë e mbrojtjes përfshijnë:
- Sisteme kundër dronëve;
- Automjete taktike;
- Pajisje mbrojtëse.
Partneritete të reja me Saab; në negociata me Leonardo dhe Fincantieri.
Zgjerimi i BE-së lidhet me koherencën gjeopolitike të BE-së.