Zgjerimi i fundit i Bashkimit Evropian ndodhi në vitin 2013, kur Kroacia u bë anëtare. Tani, Mali i Zi mund t’i përfundojë negociatat në muajt e ardhshëm dhe të anëtarësohet në fillim të vitit 2028, sipas komisioneres së BE-së për Zgjerimin, Marta Kos. Megjithatë, Kroacia ka paralajmëruar se mund të vërë veton ndaj anëtarësimit të Malit të Zi nëse Podgorica nuk plotëson kërkesat e saj.
Mali i Zi dhe kërkesat e Kroacisë
Mali i Zi është kandidati më i avancuar për anëtarësim dhe ka mbyllur disa nga 33 kapitujt negociues. Ministri i Jashtëm kroat, Gordan Grlić Radman, ka thënë se procesi po ecën «shumë shpejt», ndërsa kërcënimi i vetos mbetet në sfond. Kërkesat e Zagrebit përfshijnë kompensimin për ish-të burgosurit e kampeve malazeze gjatë luftërave të viteve 1990, sqarimin e fatit të kroatëve të zhdukur, ndjekjen e të dyshuarve për krime lufte dhe zgjidhjen e mosmarrëveshjes për kufirin detar. Kroacia kërkon gjithashtu rreth 2.4 miliardë euro kompensim për asetet e ish-Ushtrisë Popullore Jugosllave. Sipas raportimit të Deutsche Welle-s, çështja lidhet edhe me politikën e brendshme kroate; kryeministri Andrej Plenković mund ta paraqesë qëndrimin si mbrojtje të interesave kombëtare.
Bllokadat dhe negociatat
Në rastin e Ukrainës, Viktor Orbán bllokoi hapjen e grupit të parë të kapitujve deri në humbjen e zgjedhjeve në prill 2026. Pasardhësi i tij, Péter Magyar, hoqi veton në qershor, por vazhdoi të bllokonte hapjen e kapitujve të tjerë, duke kërkuar mbrojtje më të madhe për pakicën hungareze në Transkarpati. Pasi parlamenti ukrainas miratoi më 12 tetor 2026 një ligj për forcimin e të drejtave arsimore të pakicave kombëtare, Hungaria i dha fund bllokadës ndaj negociatave të mëtejshme.
Maqedonia e Veriut përballet me bllokadën e Bullgarisë, pas zgjidhjes së mosmarrëveshjes 13-vjeçare me Greqinë përmes Marrëveshjes së Prespës më 2018. Kompromisi i ndërmjetësuar nga Franca më 2022 parashikonte përfshirjen e bullgarëve në Kushtetutë. Procesi mbetet i bllokuar për shkak të mungesës së votave në parlament dhe kërkesës së Shkupit për garanci se nuk do të vendosen kushte të reja.
Serbia, e cila nisi negociatat më 2014, nuk arriti të hapë kapituj të rinj në korrik 2026, pasi tetë shtete anëtare u shprehën kundër. Shqetësimet përfshijnë demokracinë, sundimin e ligjit dhe korrupsionin; Kroacia ngre gjithashtu çështje të pazgjidhura nga luftërat e viteve 1991–1995.
Për Shqipërinë, negociatat nisën në korrik 2022. Greqia ka paralajmëruar se mund të bllokojë procesin nëse nuk garantohen mjaftueshëm të drejtat e pakicës greke, veçanërisht ato që lidhen me pronat.
Në fillim të tetorit 2026, Komisioni Evropian propozoi që vendimet për hapjen e negociatave të merren me shumicë të kualifikuar, në vend të unanimitetit. Megjithatë, ndryshimi i rregullave kërkon miratimin unanim të të gjitha shteteve anëtare.