60 bashki nga 61 në Shqipëri zbatojnë ende çmimet e referencës të vitit 2016 për pasuritë e paluajtshme, sipas raportimeve të 16 marsit 2026. Vetëm Tirana ka referenca të rishikuara në vitin 2023.
Fushata e rivlerësimit u mbajt peng për thuajse 2 vite nga qeveria, me argumentin se do të shoqërohej me rishikim të çmimeve për të gjitha bashkitë. Pavarësisht pritshmërive për ndryshim në fillim të këtij viti, rivlerësimi në 60 bashki po kryhet pa referencat e reja. Ministria e Financave deklaron se procesi ligjor është ende në vijim dhe nuk ka afat për përfundim.
Dorjan Sanxhaku, agjent imobiliar, thekson disbalancën midis çmimit real në treg dhe atij të referencës. "Nga 2016 në 2026 kanë kaluar 10 vite dhe vlerat e pronave kanë ndryshuar në shumë qytete, jo vetëm në Tiranë apo bregdet", thotë ai. Për shembull, në Pogradec, ndërtimet e reja shiten me 1200 euro për metër katror, ndërsa referenca e 2016-s është 600 euro për metër katror.
Kjo situatë, sipas Sanxhakut, hap mundësi për evazion fiskal. "Ata që nuk bëjnë raport rivlerësimi shesin pronën me çmim tregu, por e deklarojnë me referencën e vjetër", shpjegon ai. Nëse ekziston raport rivlerësimi, nuk ka pengesa, përveç rasteve kur prona preket nga një projekt pa raport të tillë.
Qytetarët në rrethe këshillohen të përdorin ekspertë të licencuar për të marrë vlerën e tregut të pasurisë. Në Tiranë, ata mund të zgjedhin mes rivlerësuesve të licencuar dhe referencave të 2023-s.