Një raport i ri i Bankës Botërore, i titulluar Albania Public Finance Review 2025, analizon financat publike të Shqipërisë dhe ngrit shqetësime për efikasitetin e shpenzimeve në sektorin e transportit.
Sipas raportit, Shqipëria ka investuar gati 6% të PBB-së në investime publike për infrastrukturë, por rrjeti i transportit vazhdon të vuajë nga probleme të mëdha. Rrugët karakterizohen nga gjendje e dobët, mbingarkesë trafiku dhe ndotje, ndërsa transporti hekurudhor dhe detar pengohen nga infrastruktura e vjetruar.
Banka Botërore vlerëson se eliminimi i mosefikasitetit në investimet infrastrukturore, veçanërisht në energji dhe transport, mund të rrisë indeksin e infrastrukturës me deri në 18.6%. Kjo do të përmirësonte konkurrueshmërinë ekonomike dhe cilësinë e shërbimeve publike, duke ulur kostot për bizneset dhe qytetarët.
Raporti paralajmëron për rreziqe fiskale nga detyrimet e ndërmarrjeve shtetërore dhe partneriteteve publike-private (PPP), kryesisht në energji dhe transport. Efikasiteti i dobët rrit presionin mbi financat publike dhe kufizon ndikimin në rritjen ekonomike.
Përmirësimi i transparencës dhe menaxhimit të projekteve infrastrukturore konsiderohet thelbësor për të shmangur rritjen e borxhit dhe për të siguruar rezultate të pritshme nga investimet. Raporti përmend gjithashtu ndikimin e ndryshimeve klimatike në sektorin e transportit.
Përditësime
Banka Botërore thekson se përmirësimi i cilësisë së investimeve në transportin shqiptar është thelbësor për rritjen ekonomike dhe afrimin me Bashkimin Europian, ndërsa ekspertët vlerësojnë të njëjtën për transparencën dhe menaxhimin e projekteve.
Banka Botërore parashikon rritje ekonomike mesatare prej 1,5% për Shqipërinë deri në 2050, për shkak të rënies së popullsisë, produktivitetit të dobët dhe kapitalit njerëzor të ulët.
Prioritetet afatshkurtra përfshijnë:
- Përmirësimin e mbledhjes së taksave.
- Rritjen e alokimeve për kapitalin njerëzor.
Shqipëria ka arritur akses pothuajse universal në energjinë elektrike falë investimeve në hidrocentrale dhe burime të rinovueshme.
Problemet vazhdojnë me mbledhjen e të ardhurave publike dhe nivelin e pensioneve.