Gjatë një konference për media më 11 gusht 2026, zëdhënësja e Komisionit Evropian, Annita Hipper, theksoi se deklaratat për ndryshimin e mundshëm të rrjedhës së lumit Ibër nuk mbështesin synimin për marrëdhënie normale midis Kosovës dhe Serbisë. Sipas saj, çështjet e hapura duhet të zgjidhen ekskluzivisht përmes dialogut, si parakusht për integrimin evropian të të dyja vendeve.
Këto zhvillime pasuan paralajmërimin e presidentit serb, Aleksandar Vuçiç, më 9 gusht, se autoritetet po shqyrtojnë mundësinë e ndryshimit të rrjedhës së Ibrit, duke e lidhur këtë me rrënimin e shtëpive të serbëve pranë Liqenit të Ujmanit. Lidhur me këtë situatë, Komisioni Evropian shprehu shqetësimin për rrënimet dhe theksoi se çdo masë duhet të respektojë procesin e rregullt ligjor, duke u mundësuar personave të prekur mbrojtje gjyqësore.
Debati ka nxitur reagime ndërmjet zyrtarëve të Shqipërisë dhe Serbisë. Kryeministri shqiptar, Edi Rama, u shpreh se Shqipëria mbështet Kosovën si shtet legjitim, duke hedhur poshtë retorikën e Beogradit mbi pretendimet territoriale. Nga ana tjetër, ministri i Jashtëm serb, Marko Gjuriq, kundërshtoi përfshirjen e Shqipërisë në këtë çështje.
Lumi Ibër, me gjatësi rreth 270 kilometra, është jetik për furnizimin e ujit në shtatë komuna dhe për ftohjen e termocentraleve në Obiliq. Ekspertët vlerësojnë se devijimi do të ishte tejet i kushtueshëm dhe do të binte ndesh me parimet e së drejtës ndërkombëtare për ujërat ndërkufitare, specifikisht me Konventën e Kombeve të Bashkuara të vitit 1997, e cila ndalon shkaktimin e dëmeve të konsiderueshme shteteve të tjera.
Përditësime
Departamenti Amerikan i Shtetit rikonfirmoi paqen në Ballkanin Perëndimor si prioritet, duke lidhur stabilitetin rajonal me normalizimin e marrëdhënieve Kosovë-Serbi. Inxhinieri serb Jovan Despotoviq e cilësoi devijimin e rrjedhës së Ibrit si teknikisht të pamundur dhe në kundërshtim me rregullat evropiane të menaxhimit të pellgut të Danubit. Dëshmi të reja tregojnë se presidenti serb Aleksandar Vuçiç e kishte përmendur këtë propozim edhe gjatë vitit 2024, para se të distancohej nga ideja.