Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, deklaroi se autoritetet serbe kanë angazhuar inxhinierë dhe specialistë për të shqyrtuar mundësinë e zhvendosjes së shtratit të lumit Ibër. Kjo deklaratë u bë gjatë një prononcimi të së dielës, ku ai la të kuptohet se projekti mund të përdoret si kundërpërgjigje ndaj veprimeve të autoriteteve të Kosovës në veri të vendit, të cilat nisën rrënimin e shtëpive pa leje pranë Liqenit të Ujmanit më 21 korrik.
Reagimi i ndërkombëtarëve ndaj kësaj nisme ka qenë i menjëhershëm. Bashkimi Evropian dhe Departamenti Amerikan i Shtetit theksuan se paqja dhe stabiliteti në Ballkanin Perëndimor janë prioritete dhe kërkuan shmangien e deklaratave që cenojnë procesin e normalizimit të marrëdhënieve mes Kosovës dhe Serbisë. Në Prishtinë, qeveria i ka konsideruar këto qëndrime të Beogradit si kërcënim dhe shantazh politik, ndërsa pala serbe i ka mohuar këto akuza.
Nga pikëpamja teknike, profesori i hidraulikës, Alban Kuriqi, vlerëson se ndryshimi i rrjedhës së Ibrit do të ishte një ndërmarrje jashtëzakonisht e komplikuar dhe me kosto financiare të larta. Sipas tij, projekti do të kërkonte infrastrukturë madhore si diga, tunele dhe sisteme pompimi, si dhe studime të thella mjedisore e topografike. Publicisti serb Zlatoje Martinov e cilësoi idenë si "absurditet" dhe "ëndërr me sy hapur", duke vënë në dyshim mundësinë e sigurimit të fondeve dhe pëlqimit ndërkombëtar të nevojshëm për një projekt të tillë.
Lumi Ibër, me një gjatësi prej rreth 270 kilometrash, është thelbësor për furnizimin e Liqenit të Ujmanit, ku dy të tretat e sipërfaqes ndodhen brenda territorit të Kosovës. Çdo ndërhyrje në rrjedhën e tij do të kishte ndikim të drejtpërdrejtë në furnizimin me ujë të pijshëm dhe në funksionimin e kapaciteteve energjetike të vendit, si termocentralet Kosova A dhe Kosova B.
Përditësime
Zyrtarët e lartë shqiptarë, përfshirë Kryeministrin Edi Rama dhe Ministrin e Jashtëm Ferit Hoxha, kanë kundërshtuar ashpër paralajmërimet për ndryshimin e rrjedhës së lumit Ibër. Ministri i Jashtëm serb Marko Gjuriç u përgjigj duke theksuar nevojën për një menaxhim gjithëpërfshirës të burimeve natyrore në rajon. Ndërkohë, ekspertët po i referohen një studimi të vitit 2021 të mbështetur nga SHBA, që propozon menaxhimin e përbashkët të Ujmanit përmes modelit të lumit Kolumbia. Profesori Alban Kuriqi siguroi se kapaciteti i liqenit të Ujmanit është i mjaftueshëm për të përballuar çdo ndërprerje afatshkurtër të furnizimit.