BE shqyrton përfshirjen e vendeve kandidate në institucionet europiane

Bashkimi Europian po ndërmerr hapa konkretë për të thelluar integrimin e vendeve kandidate përpara anëtarësimit të tyre zyrtar. Komisioni Europian ka propozuar një plan gjithëpërfshirës që synon krijimin e një tregu të përbashkët për nëntë vende: Shqipërinë, Malin e Zi, Maqedoninë e Veriut, Serbinë, Bosnjë e Hercegovinën, Gjeorgjinë, Turqinë, Moldavinë dhe Ukrainën. Ky propozim, i cili do të shërbejë si bazë për diskutime në samitin e datës 15 dhe 16 tetor në Bruksel, thekson se qasja në këtë treg nuk do të jetë automatike, por e kushtëzuar nga përparimi i reformave të brendshme në secilin shtet.

Në kuadër të kësaj strategjie, po shqyrtohet mundësia që vendet kandidate të dërgojnë një komisioner në Bruksel gjatë periudhës ndërmjet nënshkrimit të traktatit të anëtarësimit dhe ratifikimit të tij nga të 27 shtetet anëtare. Ky komisioner do të merrte pjesë në mbledhjet e Kolegjit të Komisionerëve për të kontribuar në hartimin e legjislacionit europian, duke ruajtur autonominë dhe përgjegjësinë kolegjiale të Komisionit. Përveç kësaj, pas përfundimit të negociatave, vendet kandidate pritet të dërgojnë vëzhgues në Parlamentin Europian dhe në Këshillin Europian.

Integrimi gradual përfshin aksesin në programe dhe nisma të rëndësishme, si:
• Zona e Vetme e Pagesave në Euro (SEPA)
• Programi kërkimor Horizon
• Tregu i emetimeve të karbonit
• Shërbimet publike dixhitale dhe siguria kibernetike
• Projektet strategjike në teknologji dhe energji

Kjo iniciativë, pjesë e një rishikimi më të gjerë të politikës së zgjerimit, do të prezantohet zyrtarisht më 6 tetor. Presidentja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, gjatë vizitës së saj të fundit në Tiranë, konfirmoi se po hartohen udhërrëfyes specifikë për shtetet që shfaqin përparim më të lartë. Pavarësisht këtyre zhvillimeve, debati mbi statusin e komisionerit, kufizimet në të drejtën e votës dhe përfaqësimin politik mbetet ende një temë e hapur për diskutim.