Bashkimi Evropian përgatit reforma për zgjerimin me mbi 30 vende

Komisioni Evropian, nën drejtimin e Ursula von der Leyen, po finalizon reforma thelbësore për të mundësuar zgjerimin e Bashkimit Evropian me më shumë se 30 anëtarë. Përtej ndryshimeve institucionale, strategjia e re përfshin një mekanizëm për integrimin gradual të vendeve kandidate në tregun e përbashkët përpara anëtarësimit të plotë, sipas një drafti të siguruar nga Politico. Shqipëria, Mali i Zi, Ukraina dhe Moldavia pritet të pajisen me udhërrëfyes të posaçëm për të përshpejtuar këtë proces integrimi.

Ndryshimet në vendimmarrje dhe integrimi gradual

Reforma parashikon përdorimin e “passerelle clauses” për të kaluar nga votimi me unanimitet në votimin me shumicë të cilësuar në fusha si mbrojtja, siguria, të drejtat e njeriut dhe sanksionet. Ky sistem kërkon mbështetjen e 15 vendeve anëtare që përfaqësojnë të paktën dy të tretat e popullsisë së Unionit. Aksesi i përshpejtuar në tregun e përbashkët do të jetë i kushtëzuar me harmonizimin e plotë me politikën e jashtme të BE-së dhe mbrojtjen e teknologjive sensitive. Gjithsesi, unanimiteti do të mbetet në fuqi për vendimet kyçe në fillim dhe në fund të procesit të anëtarësimit, ndërsa mekanizmi “emergency brake” do të lejojë qeveritë të mbrojnë interesat jetike kombëtare.

Mekanizmat për vendet e reja

Vendet që do t'i bashkohen Unionit do të përballen me kushte më të rrepta, duke përfshirë:
• Një regjim monitorimi që mund të zgjasë mbi 10 vjet pas anëtarësimit.
• Mundësinë e pezullimit të së drejtës së votës dhe penalitete financiare në rast të shkeljes së shtetit të së drejtës.
• Nënshkrimin e një angazhimi ligjor për të mos bllokuar vendimet e tjera të BE-së.
• Anëtarësimin e detyrueshëm në Prokurorinë Publike Evropiane (EPPO) para hyrjes në BE.

Reforma institucionale

Drafti propozon ndryshime në përbërjen e Komisionit Evropian. Në një Union me më shumë se 30 anëtarë, vetëm rreth dy të tretat e shteteve do të kenë të drejtën të emërojnë një komisioner në çdo mandat, duke i dhënë fund praktikës aktuale ku secili prej 27 vendeve ka një përfaqësues. Ky zhvillim pritet të shkaktojë debate të mëdha, veçanërisht midis vendeve më të vogla anëtare të BE-së.