Danimarka ka filluar vendosjen e pajisjeve ushtarake dhe trupave të avancuara në Groenlandë, territor vetëqeverisës brenda Mbretërisë daneze. Një njësi avancuese është dërguar për të përgatitur logjistikën dhe infrastrukturën për mbërritjen e forcave më të mëdha daneze dhe aleate, sipas transmetuesit danez DR.
Ministri danez i Mbrojtjes, Troels Lund Poulsen, konfirmoi planet për një prani më të fortë dhe të përhershme ushtarake në ishull. Ai përmendi pjesëmarrjen e vendeve të tjera të NATO-s në stërvitje, siç ndodhi në 2025. Pjesa më e madhe e forcave daneze është e angazhuar aktualisht në shtetet baltike.
Në të njëjtën kohë, në Uashington zhvillohet një samit i nivelit të lartë në Shtëpinë e Bardhë, i thirrur nga Zëvendëspresidenti amerikan JD Vance. Marrin pjesë ministrat e jashtëm të Danimarkës dhe Groenlandës, si dhe Sekretari i Shtetit amerikan Marco Rubio. Bisedimet përqendrohen te statusi dhe rëndësia gjeopolitike e Groenlandës për SHBA-në dhe NATO-n.
Tensionet në Groenlandë
Në kryeqytetin Nuuk, atmosfera është e tensionuar. Një ekran i madh shfaq fjalët “Trump”, “Groenland” dhe “sovranitet”. Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi të dielën se SHBA-ja duhet ta blejë ishullin për të parandaluar ndikimin e Rusisë ose Kinës, duke e quajtur atë një domosdoshmëri për sigurinë ekonomike. Më herët, ai foli për marrjen e Groenlandës “me mënyrën e lehtë ose të vështirë”.
Banorë lokalë shprehin rezistencë. Amelie Zeeb, banore e Nuuk-ut, tha se “Vendi ynë nuk është në shitje”. Shkrimtarja inuit Sivnissoq Rask dëshiron pavarësi të menaxhuar mirë.
Reagimet zyrtare
Danimarka dhe Groenlanda kanë refuzuar propozimet për shitje, duke riafirmuar sovranitetin danez. Kryeministrja daneze Mette Frederiksen paralajmëroi se çdo përpjekje me forcë nga SHBA-ja do të prishë aleancën transatlantike. Vendet evropiane, si Gjermania dhe Britania e Madhe, propozojnë forcimin e pranisë NATO në Arktik me trupa, anije, avionë, nëndetëse dhe sisteme kundër dronëve, si dhe një mision detar “Arctic Sentry”.
Përditësime
Ministri danez Troels Lund Poulsen deklaroi të martën se Danimarka do të rrisë praninë e përhershme dhe stërvitjet NATO në Groenlandë duke filluar nga 2026, duke përfshirë ushtarë nga njësitë e Ushtrisë Daneze.
Lars Løkke Rasmussen, ministri i Jashtëm danez, konfirmoi mospajtimet thelbësore me SHBA-në pas samitit në Uashington, pa arritur marrëveshje.
- Danimarka dhe SHBA do të formojnë grup pune të nivelit të lartë për gjetjen e një rruge të përbashkët, me takim të parë brenda javësh.
- Rasmussen tha se SHBA dëshiron ta "pushtojë" Groenlandën, por e konsideroi këtë deklaratë të panevojshme dhe emocionale; ai beson se qëndrimi amerikan ka ndryshuar pjesërisht.
Gjermania dërgon 13 ushtarë për mision zbulues në Groenlandë nga 15 deri në 17 janar, me ftesë daneze.
Zhvillime të tjera:
- Trupat daneze dhe franceze mbërrijnë natën në Nuuk.
- Ushtarë nga Hollanda, Kanadaja, Suedia, Britania e Madhe dhe Norvegjia janë në rrugë për në Groenlandë.
- Koordinimi drejtohet nga Kopenhageni, jo nga NATO dhe pa pjesëmarrje të SHBA-së.
Franca, Gjermania, Spanja, Italia, Polonia dhe Britania e Madhe lëshuan një deklaratë të përbashkët që riafirmoi sovranitetin danez mbi Groenlandë dhe theksoi se ishulli i përket popullit të saj.
Zhvillime të tjera:
- BE ka njoftuar se vetëm Danimarka dhe Groenlanda vendosin për të ardhmen e territorit.
- Britania e Madhe synon rol ndërmjetësues përmes Keir Starmer.
- Disa vende në BE propozojnë rikthimin e Groenlandës në bllok me investime të mëdha.
- Stephen Miller deklaroi se askush nuk do të luftojë SHBA-në për ishullin.