Institucionet e sistemit të drejtësisë në Shqipëri nuk e përdorin zyrtarisht inteligjencën artificiale dhe nuk kanë miratuar rregulla apo standarde për zbatimin e saj. Në përgjigjet për BIRN-in, institucionet përmendën si pengesa mungesën e një kuadri ligjor dhe të protokolleve, udhëzimeve apo manualeve të përdorimit. Platformat e inteligjencës artificiale nuk janë integruar në administrimin e dosjeve ose në kërkimin ligjor.
Shqipëria nuk ka miratuar ende një ligj për inteligjencën artificiale. Projektligji i qeverisë e cilëson përdorimin e saj në administrimin e drejtësisë si veprimtari me rrezik të lartë, që kërkon rregullime shtesë nga Këshilli i Ministrave ose institucionet drejtuese të sistemit. Teknologjia mund të ndihmojë qasjen në drejtësi, por përdorimi i papërshtatshëm paraqet rreziqe në këtë fushë.
Këshilli i Lartë Gjyqësor (KLGJ) është i vetmi institucion i drejtësisë që, sipas raportimit, po përgatit dokumentet për përdorimin e mundshëm të kësaj teknologjie. KLGJ-ja tha se po harton një kuadër dokumentar që do të përcaktojë rregullat, standardet dhe parimet për përdorim të sigurt, etik dhe profesional të inteligjencës artificiale në sistemin gjyqësor.
Investimet në teknologji
Ndërsa inteligjenca artificiale nuk përdoret zyrtarisht, institucionet e drejtësisë kanë investuar në teknologji të tjera, veçanërisht në sistemet e përgjimit dhe arkivimit. Gjatë vitit 2025, Prokuroria e Posaçme siguroi financim prej 5,1 milionë eurosh për dy projekte: 1,8 milionë euro për pajisjen IMSI Catcher dhe 3,3 milionë euro për përmirësimin e sistemit të përgjimeve në versionin MC 22. Projekti përfshinte gjithashtu shtimin e një moduli për interceptimin e të dhënave dhe zgjerimin e memories së brendshme.
Në programin buxhetor afatmesëm 2026–2028, SPAK parashikon rritje graduale të shpenzimeve për mirëmbajtjen dhe shërbimet mbështetëse të këtyre sistemeve. Sipas raportit vjetor të institucionit, gjatë vitit 2025, në hetimet për vepra penale u interceptuan 3 004 pajisje fundore.
Prokuroria e Përgjithshme shpenzoi rreth 660 mijë euro gjatë vitit 2025 për pajisje dhe mirëmbajtjen e sistemit të përgjimit të komunikimeve. Sipas raportit të saj vjetor, prokuroritë e juridiksionit të përgjithshëm interceptuan 1 771 pajisje fundore, të përdorura nga 1 642 persona.
Raportimi përmend edhe realizime të kufizuara të disa investimeve të planifikuara. KLGJ-ja realizoi 49 për qind të një projekti për blerjen e programeve kompjuterike. Ndërkaq, Këshilli i Lartë i Prokurorisë nuk shpenzoi fondin prej 2,8 milionë lekësh për blerjen e pajisjeve të teknologjisë së informacionit. Sipas raportit, vonesat në prokurim dhe procedura ndikuan në mosrealizimin e fondit.