Franca dhe Gjermania kanë propozuar një qasje të re për zgjerimin e Bashkimit Evropian, duke synuar përshpejtimin e integrimit të vendeve kandidate nëpërmjet një dokumenti joformal, të njohur si non-paper. Nisma, e hartuar nga kabinetet e kancelarit gjerman Friedrich Merz dhe presidentit francez Emmanuel Macron, ka si qëllim krijimin e një impulsi të ri politik për procesin e zgjerimit.
Sipas këtij propozimi, vendet kandidate do të kenë mundësi të përfitojnë gradualisht nga elementet e unionit, duke përfshirë:
• Aksesin në tregun e përbashkët evropian në faza të caktuara të negociatave.
• Pjesëmarrjen si vëzhgues në takime të rëndësishme të institucioneve evropiane.
• Qasjen më të gjerë në programe dhe politika të ndryshme të Bashkimit Evropian.
Qëllimi i nismës është afrimi i vendeve të rajonit me standardet e unionit gjatë procesit të negociatave, duke ruajtur parimin e kushtëzimit, ku përparimi varet nga rezultatet e reformave të brendshme. Ky diskutim vjen në një periudhë kur është rritur pakënaqësia në Ballkanin Perëndimor për shkak të ritmit të ngadaltë të zgjerimit, ndërsa vëmendja e BE-së ndaj Ukrainës dhe Moldavisë ka shtuar shqetësimet e zyrtarëve rajonalë.
Në samitin që po zhvillohet në Tivat të Malit të Zi, pritet të diskutohen këto ide, të cilat përfaqësojnë nismën e parë të përbashkët franko-gjermane për të ardhmen e zgjerimit. Aktualisht, vendet e Ballkanit Perëndimor ndodhen në faza të ndryshme të rrugëtimit drejt BE-së, me Malin e Zi dhe Shqipërinë që konsiderohen më të përparuara, ndërsa Kosova vijon të mbetet vendi i vetëm i rajonit pa statusin e kandidatit.
Përditësime
Presidenti francez Emmanuel Macron konfirmoi zyrtarisht diskutimin e një propozimi për integrimin gradual të Ballkanit Perëndimor gjatë samitit të Tivatit, duke vënë theksin te rëndësia e rajonit për sigurinë dhe energjinë evropiane. Dokumenti, që vijon nismën e kancelarit Friedrich Merz të muajit maj, përfshin tre shtylla kryesore:
- Krijimin e një 'Hapësire të zgjeruar Ekonomike Evropiane' për përshpejtimin e integrimit.
- Mekanizmin e 'kthyeshmërisë së përfitimeve' në rast të regresit në standardet e sundimit të ligjit.
- Përcaktimin e këtij drafti si instrument për uljen e pengesave procedurale, pa zëvendësuar anëtarësimin e plotë në Bashkimin Evropian.
Kryetarja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, konfirmoi se Shqipëria dhe Mali i Zi po i afrohen përmbushjes së kritereve për anëtarësim. Bashkimi Evropian do të organizojë më 22 qershor një samit me Moldavinë për të diskutuar përparimin e procesit të integrimit. Propozimi franko-gjerman synon përshpejtimin e zgjerimit përmes:
- Thjeshtimit të procedurave aktuale në përputhje me Kriteret e Kopenhagës.
- Përfshirjes së vendeve kandidate në proceset institucionale dhe tregun e brendshëm evropian për një 'Union të vërtetë'.
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, konfirmoi sot në Tivat përparimin e Shqipërisë dhe Malit të Zi në procesin e integrimit. Në këtë kuadër, një dokument franko-gjerman propozon thjeshtimin e procedurave të zgjerimit, duke i ndërlidhur ato me Kriteret e Kopenhagës. Bashkimi Evropian rikonfirmoi objektivin për anëtarësim të plotë përmes dinamikave të reja integruese.