Fuqitë botërore janë përfshirë në një garë intensive për të siguruar energji të qëndrueshme në Hënë, duke zhvilluar teknologji reaktorësh bërthamorë të pavarur nga drita e diellit. Kjo nevojë diktohet nga netët hënore që zgjasin dy javë tokësore dhe temperaturat ekstreme që variojnë nga 54 gradë Celsius deri në -203 gradë Celsius pranë polit jugor. Kontrolli i zonave të pasura me akull uji mbetet vendimtar për prodhimin e oksigjenit dhe karburantit për raketa, duke nxitur plane konkrete për vendosjen e infrastrukturës energjetike.
NASA ka përcaktuar afatin për vendosjen e reaktorit Lunar Reactor-1 (LR-1) në Hënë deri në dhjetor 2030. Ky projekt, i cili parashikohet të prodhojë rreth 20 kilovat energji dhe të funksionojë për pesë vjet pa ndërhyrje njerëzore, do të përdorë karburant HALEU (uranium me pasurim të ulët të nivelit të lartë). Nga ana tjetër, Rusia dhe Kina, nëpërmjet një marrëveshjeje të nënshkruar në vitin 2025, po zhvillojnë impiantin energjetik për stacionin ILRS (International Lunar Research Station), i cili pritet të jetë funksional deri në vitin 2036. Ky projekt i përbashkët, që përfshin Roscosmos, Rosatom dhe Institutin Kurchatov, synon prodhimin e 10 kilovatave me një autonomi prej një dekade.
Ekspertët vënë në dukje se Rusia gëzon një përvojë të gjatë në këtë fushë, pasi gjatë viteve '70 dhe '80 ka dërguar më shumë se 30 reaktorë në orbitë, ndërsa SHBA-ja nuk ka operuar ndonjë reaktor në hapësirë që nga viti 1965. Pavarësisht përparimeve teknike, shkencëtarët paralajmërojnë se vendosja e këtyre reaktorëve mbart rreziqe të konsiderueshme. Një dështim gjatë lëshimit të raketës mund të shpërndajë materiale radioaktive, duke iu referuar precedentit të satelitit sovjetik Kosmos 954 në vitin 1978. Në Hënë, një aksident i tillë mund të ndotë zona të gjera, duke i bërë ato të papërshtatshme për aktivitetet e ardhshme njerëzore.
Përditësime
NASA planifikon vendosjen e reaktorit LR-1 në dhjetor 2030, ndërsa Rusia dhe Kina parashikojnë funksionalitetin e stacionit ILRS brenda vitit 2036.