Kolegjet e Bashkuara të Gjykatës së Lartë kanë zbardhur vendimin e marrë më datë 4 maj 2026, i cili vendos standarde të reja për caktimin e masave të sigurimit personal. Ky vendim synon të mbrojë lirinë e individit duke kufizuar aplikimin e masës më të rëndë të sigurimit, atë të "arrestit në burg".
Ndryshimet kryesore të këtij vendimi ndërhyjnë në tri shtylla të procedurës penale:
• Detyrimi për arsyetim të hollësishëm: Gjykatat nuk mund të vendosin më automatikisht "arrestin në burg". Ato kanë detyrimin ligjor të analizojnë dhe të shpjegojnë shprehimisht pse masat e tjera më të lehta, si "arresti në shtëpi", "detyrimi për paraqitje" ose "garancia pasurore", nuk janë të mjaftueshme për rastin konkret.
• Vlerësimi individual i rrezikshmërisë: Praktika e deritanishme, ku rrezikshmëria supozohej automatikisht nga lloji i veprës penale ose marzhi i dënimit, është rrëzuar. Kolegjet e Bashkuara kërkojnë që rrezikshmëria të provohet përmes një analize të plotë të personalitetit, sjelljes, si dhe rrethanave familjare e shëndetësore të personit nën hetim.
• Barra e provës për Prokurorinë: Në ndryshim nga praktika e 15 viteve të fundit, barra e provës për të justifikuar nevojën e paraburgimit i kalon Prokurorisë. I hetuari nuk ka më detyrim të paraqesë "prova pozitive" për të merituar lirinë, ndërsa organi i akuzës duhet të argumentojë me fakte pse çdo masë tjetër dështon në garantimin e nevojave të sigurimit.
Nisma për këtë vendim unifikues nisi pas shqyrtimit të çështjes së shtetasit Begtash Zeneli, 63 vjeç, të cilit iu gjetën mbi 7.35 kilogramë kanabis. Në atë rast, Gjykata e Apelit kishte zëvendësuar masën "arrest në burg" me "arrest në shtëpi", për shkak të moshës dhe gjendjes shëndetësore të familjarëve. Kryetari i Gjykatës së Lartë, Sokol Sadushi, vuri në lëvizje Kolegjet e Bashkuara në prill të vitit 2026 për të rishikuar standardet në tërësi.
Përditësime
Më 9 prill 2026, Kolegjet e Bashkuara të Gjykatës së Lartë unifikuan praktikën gjyqësore lidhur me masën e sigurisë 'arrest me burg'. Vendimmarrja bazohet në nenin 228, pika 3 të Kodit të Procedurës Penale, që kërkon vlerësimin rigoroz të domosdoshmërisë dhe proporcionalitetit të masës. Ky orientim vjen si pasojë e çështjes së Begtash Zenelit, i arrestuar në tetor 2025 në Lezhë.