Inteligjenca artificiale po hyn me shpejtësi në auditorët universitarë të Maqedonisë së Veriut. Programe si ChatGPT përdoren për ese, punime seminari dhe përgatitje provimesh, duke u bërë pjesë e përditshmërisë akademike. Studentët flasin për kursim kohe dhe produktivitet më të lartë, ndërsa ekspertët paralajmërojnë për pasoja afatgjata ndaj mendimit kritik, integritetit akademik dhe privatësisë, sipas raportimit të Deutsche Welle Shqip më 5 mars 2026.
Sipas të dhënave të Eurostat, 45.4% e të rinjve të moshës 16-24 vjeç në Maqedoninë e Veriut përdorin programe inteligjence artificiale, përqindje nën mesataren evropiane. Një studim i DW me studentë të Universitetit "Nënë Tereza" në Shkup, përmes tri fokus-grupeve, tregon se shumica e përdorin rregullisht, 3-4 herë në javë.
Përdorimi dhe përfitimet
Studentët e përdorin IA-në për:
- Strukturimin e temave apo eseteve;
- Përkthimin dhe redaktimin e teksteve;
- Riformulimin për përmirësimin e teksteve;
- Organizimin e ideve dhe përgatitjen për provime;
- Gjenerimin e imazheve dhe kalimin e kohës së lirë.
Si përfitime përmenden kursimi i kohës, qartësia më e madhe strukturore dhe rritja e produktivitetit.
Megjithatë, përdorimi zhvillohet në mungesë të rregullave të qarta akademike.
Rreziqet e identifikuara
Shqetësimi kryesor i studentëve është informacioni i pasaktë, të cilin 81% e tyre e konsiderojnë rrezikun më të madh. Pasojnë varësia nga teknologjia (57%) dhe uniformizimi i ideve (48%). Ekspertët ngrenë shqetësime për "halucinacionet", atrofinë konjitive, integritetin akademik dhe privatësinë.
Aleksandër Manasiev, kryetar i Qendrës për Inovacione Mediatike "NarrativAI", e vlerëson IA-në si mjet me potencial pedagogjik të madh, por me kufizime serioze. Hulumtimet tregojnë se disa studentë e përdorin për gjenerim të plotë ose të pjesshëm të punimeve.